Тәрбие сағаты — тақырыптар мен дайын жоспарлар, 2026–2027
Тәрбие сағаты аптасына бір рет өтеді, ал оның тақырыбын «Адал азамат» бағдарламасындағы айдың құндылығы береді. Мұнда — қыркүйектен мамырға дейінгі әр айдың құндылығы мен атаулы күндері және 1–4, 5–8, 9–11 сыныптарға арналған 40 тақырып: мақсаты, барысы, талқылауға сұрақтар, ойын және рефлексия.
Айлар бойынша: құндылық, атаулы күндер, тақырыптар
Бағдарламада әр айдың бір құндылығы бар — тәрбие сағаттары, іс-шаралар мен жобалар соның айналасында құрылады. Атаулы күнге арналған сағатты сол күннің алдындағы аптада өткізген ыңғайлы.
Тәуелсіздік және отаншылдық
01.10 Қарттар күні · 04.10 Педагог күні · 16.10 Нан күні · 25.10 Республика күніӘділдік және жауапкершілік
11.11 Энергия үнемдеу күні · 15.11 Ұлттық валюта күні · 16.11 Толеранттылық күні · 20.11 Дүниежүзілік балалар күніБірлік және ынтымақ
09.12 Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес күні · 10.12 Адам құқықтары күні · 16.12 Тәуелсіздік күніЗаң және тәртіп
01.01 Жаңа жылЖасампаздық және жаңашылдық
15.02 Ауған соғысы ардагерлерін еске алу күніТәуелсіздік және отаншылдық
01.03 Алғыс айту күні · 08.03 Халықаралық әйелдер күні · 15.03 Конституция күні · 21.03 Наурыз мейрамыЕңбекқорлық және кәсіби біліктілік
23.04 Кітап күніБірлік және ынтымақ
01.05 Қазақстан халқының бірлігі күні · 07.05 Отан қорғаушы күні · 09.05 Жеңіс күні · 09.05 Аналар күні · 25.05 Соңғы қоңырауСынып бойынша
1–4 сынып
Қысқа кезеңдер, сурет пен ойын көп; әр бөлім 5–7 минуттан аспайды.
5–8 сынып
Жағдаят талдау, топпен жұмыс, шағын пікірталас және сынып ережелері.
9–11 сынып
Дебат, жоба, кәсіптік бағдар және оқушының өз ұстанымы.
Тәрбие сағаты қалай құрылады
Тәрбие сағаты — сабақ емес, сынып жетекшісі мен балалардың ашық әңгімесі. Сондықтан ол ҚМЖ-ға ұқсас жоспармен жүрсе де, басты бөлігі — оқушылардың өз ойын айтуы, топпен шешім іздеуі және ойын. Әдетте 30–40 минутқа бес кезең жеткілікті.
- 1
Тақырып пен құндылық. Айдың құндылығын алып, оны сыныптың нақты жағдайына байлаңыз: жақында болған оқиға, атаулы күн, сыныптағы мәселе.
- 2
Мақсат. Екі-үш мақсат жеткілікті: оқушы не түсінеді, не істей алады, қандай қарым-қатынасқа үйренеді.
- 3
Кіріспе және негізгі бөлім. Сұрақ, сурет немесе шағын жағдаятпен бастаңыз; негізгі бөлімде топтар талқылайды, жоспар құрады, рөлмен ойнайды.
- 4
Ойын немесе тренинг. Тақырыпты қимылмен, жарыспен, шешім қабылдаумен бекітеді — балалар оны ұзақ есте сақтайды.
- 5
Рефлексия және үйге. Бір сөйлеммен қорытынды, ал ата-аналарға чатқа қысқа хабарлама — үйдегі «Өнегелі 15 минут» әңгімесіне тақырып.
Аптасына бір рет өтетін сынып сағатында 10 минут — «Қауіпсіздік сабағы»: жол, су, от, интернет. Оны тақырыптан бөлек жоспарлаңыз.
«Адал азамат» бағдарламасы — қысқаша
Бірыңғай «Адал азамат» тәрбие бағдарламасы (Оқу-ағарту министрінің 26.05.2025 № 123 бұйрығы) барлық мектепке, оның ішінде жеке мектептерге де міндетті. Оның алты құндылығы бар, әр ай бір құндылыққа арналады.
Бағдарлама тек тәрбие сағатымен шектелмейді: апта сайынғы және күн сайынғы тәжірибелер, сынып пен мектеп жобалары, ата-аналармен бірлескен жұмыс — бәрі бір жүйеде.
| Құндылық | Айлар |
|---|---|
| Заң және тәртіп | қаңтар |
| Бірлік және ынтымақ | желтоқсан, мамыр |
| Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік | қыркүйек, сәуір |
| Әділдік және жауапкершілік | қараша |
| Жасампаздық және жаңашылдық | ақпан |
| Тәуелсіздік және отаншылдық | қазан, наурыз |
Апта сайын
- «Менің Қазақстаным» — аптаның бірінші сабағында Әнұран
- «Апта дәйексөзі»
- «Қауіпсіздік сабағы» — сынып сағатында 10 минут
Күн сайын
- «Өнегелі 15 минут» — ата-ана баласымен әңгімелеседі
- «Ұлттық ойын — ұлт қазынасы»
- «Үнемді тұтыну»
- «Күй күмбірі» — қоңыраудың орнына күй
Жобалар
Мектеп өзі таңдайтын жобалар тәрбие сағаттарымен байланысады: сағатта тақырыпты талқылайсыз, жобада іске асырасыз.
- «Оқуға құштар мектеп»
- «Таза Қазақстан»
- «Заң мен тәртіп»
- «Қамқор»
- «Үнемді тұтыну»
- «Еңбегі адал жас өрен»
- «Ұлттық ойын»
Құқықтық курс тәрбие сағаттарында
| Сыныптар | Курс |
|---|---|
| 5–7 | Конституция негіздері |
| 8–11 | Заң мен тәртіп |
Сынып жетекшісінің құжаттары
Тәрбие сағаттары — сынып жетекшісі жұмысының бір бөлігі ғана. № 130 бұйрық бойынша ол жүргізетін құжаттар:
| Құжат | Қашан | Нәтижесі |
|---|---|---|
| Сыныптың тәрбие жұмысының жоспары | оқу жылы басталғанға дейін | Жоспар, іс-шара материалдары, тәрбие жұмысының талдауы |
| Сыныптың әлеуметтік паспорты | қыркүйек–қазан | ҰБДҚ-да (НОБД) толтырылады |
| Ата-аналармен жұмыс | оқу жылы бойы | Ата-аналар жиналысының хаттамалары |
| Сынып журналы | үнемі | Электрондық журнал |
| Үлгерім табельдері, жеке іс | тоқсан және жыл соңында |
Тәрбие сағатын 2 минутта жасау
Тақырып пен сыныпты таңдаңыз — «Менің сыныбым» сағаттың жоспарын жасайды: мақсаты, кезеңдер минутымен, мұғалім мен оқушылардың әрекеті, рефлексия және ата-аналарға хабарлама.
- Жоспар Word-та
- Презентация, тақтадағы ойын және рефлексия — бір жерде
- «Адал азамат» сағаттарының есебі аттестацияға
Сынып жетекшісіне тағы
Жиі қойылатын сұрақтар
Чаттағы көмекшіден сұраңыз — бірден жауап береді.
Тәрбие сағаты аптасына неше рет өтеді?
Сынып сағаты аптасына бір рет өтеді — бұл сынып жетекшісінің міндеті (Сынып жетекшілігі туралы ереже, БҒМ-нің № 18 бұйрығы). Оның 10 минуты — «Қауіпсіздік сабағы».
Айдың құндылығын қайдан білемін?
«Адал азамат» бағдарламасында әр айға бір құндылық бекітілген. Жоғарыдағы кестеде — қыркүйектен мамырға дейін барлығы, ағымдағы ай бөлек көрсетілген.
Тақырып тізімде жоқ болса не істеймін?
Айдың құндылығын алып, өз тақырыбыңызды жазыңыз. «Менің сыныбым» кабинетінде кез келген тақырыпқа жоспар жасалады — сынып пен ұзақтығын көрсетсеңіз жеткілікті.
Бір тақырыпты бірнеше сыныпта өткізуге бола ма?
Иә. Әр тақырыптың бетінде «Қай сыныптарға» бөлімі бар: кіші және үлкен сыныптарда нені өзгерту керегі жазылған.
Тәрбие сағатының ҚМЖ-сы міндетті ме?
Тәрбие жұмысының жоспарын, іс-шара материалдарын және талдауын сынып жетекшісі жүргізеді (№ 130 бұйрық, 3-қосымша). Нысанын мектептің сынып жетекшілері әдістемелік бірлестігі анықтайды.
Өткізілген сағаттар аттестацияға есептеле ме?
Аттестацияның пилоттық ережесінде «Адал азамат» бойынша сабақтан тыс іс-шаралар сағаттары ескеріледі. Кабинетте өткізілген сағаттар автоматты түрде саналады.