«Қарттарым — асыл қазынам» — тәрбие сағаты, 1–8 сынып

Мақсаты

• Үлкен буынның өмірлік тәжірибесі мен даналығы отбасы мен қоғам үшін қаншалықты құнды екенін түсіндіру.
• Үлкенге сәлем беру, сөзін бөлмеу, жол беру сияқты халық әдептерін күнделікті өмірмен байланыстыра білуге үйрету.
• Қарт адамға оның көңілін аяй отырып көмек көрсетудің қарапайым әрі нақты жолдарын табуға дағдыландыру.

Барысы — жалпы жоспар

1. 1
   Кіріспе · 5 мин

   Тақтаға «Қарты бар елдің қазынасы бар» деген мақал жазылады. Оқушылар «қазына» сөзінің мағынасын ашып, қарт адамның қандай байлығы болатынын болжайды: тәжірибе, әңгіме, кеңес, қолөнер, ән. Айтылған ойлар тақтада сөз бұлты болып жиналады, бұл тақырыпқа жылы көңіл күймен кіруге көмектеседі.

2. 2
   Даналық сандығы · 8 мин

   Мұғалім сандыққа үлкендердің кеңестері мен әдеп ережелері жазылған карточкаларды салып әкеледі. Жұптар бір карточкадан алып, бұл кеңестің бүгін де неге маңызды екенін түсіндіреді және оны өз өмірінен бір мысалмен байланыстырады. Кезең халық даналығының ескірмейтінін көрсетеді.

3. 3
   Үлкендердің әлемі · 8 мин

   Топтарға қарттардың әртүрлі ісін бейнелейтін суреттер беріледі: ертегі айту, бау-бақша күту, қолөнер, кітап оқу, немере тәрбиелеу. Топ әр суреттен балалар не үйрене алатынын жазады. Әңгіме кез келген таныс қарт немесе кітап кейіпкері туралы болуы мүмкін, ешкімді өз отбасы туралы айтуға мәжбүрлемейміз.

4. 4
   Құрмет жағдаяттары · 8 мин

   Мұғалім үш жағдаят оқиды: қоғамдық көлікте орын беру, әжесі телефонды қолдануды үйретуді сұрайды, ал немересі асығып тұр, көрші қарт ауыр сөмке көтеріп келеді. Топтар әр жағдайда қалай әрекет етіп, қандай сөз айтатынын ұсынады, көмектің мәжбүрлеу емес, ілтипат екенін талқылайды.

5. 5
   Тілек хат · 6 мин

   Әр оқушы үлкен кісіге арналған шағын тілек хат не ашықхат жазады: ата-әжесіне, көршісіне, мектептің ардагер ұстазына немесе жалпы барлық қарттарға. Сынып хаттарды қалай табыс ететінін бірге жоспарлап, жауаптыларды белгілейді. Осылайша сағат нақты жақсы іспен аяқталады.

Мұнда — кезеңдердің мазмұны ғана. Мұғалімнің сөзі мен тапсырмалары бар толық жоспарды кабинет сыныпқа бейімдеп жасайды.

Талқылауға сұрақтар

• Үлкен кісілерден қандай пайдалы нәрсе үйренуге болады?
• Қарттарға құрмет тек мерекеде көрсетіле ме, әлде күнделікті іс пе?
• Неліктен үлкен адамның сөзін бөлмей, соңына дейін тыңдау маңызды?
• Қарт адамға көмектескенде оның көңілін қалай аяуға болады?
• Таныс үлкен кісіден немесе кітаптан естіген қандай әңгіме есіңде қалды?

Ойын / тренинг: Буындар көпірі

Сынып төрт топқа бөлінеді. Әр топқа бұрынғы және қазіргі тұрмыстан алынған карточкалар беріледі: хат пен хабарлама, сандық пен шкаф, асық пен компьютер ойыны, ертегі мен мультфильм. Топ әр жұпты көпір етіп қосады да, бұрынғыдан бүгінге не сақталуы керек екенін дәлелдейді. Ойын соңында топтар бір құнды дәстүрді атап, оны сыныпта қалай жалғастыруға болатынын ұсынады.

Рефлексия

«Жылы сөз гүлі»: әр оқушы гүл жапырағына үлкендерге арналған бір жылы сөз жазып, тақтадағы гүлге жапсырады.

Қай сыныптарға

Тақырып 1–8 сыныпқа арналған. 1–4 сыныптарда жағдаяттарды суретпен көрсетіп, қысқа сахналап ойнатқан жөн, ал тілек хаттың орнына ашықхатқа сурет салуға болады. 5–8 сыныптарда оқушыларға таныс қарт кісіден алдын ала шағын сұхбат алып келуді ұсынып, «Даналық сандығын» сол кеңестермен толықтыруға болады.