«Адал азамат — ел тірегі» — тәрбие сағаты, 9–11 сынып

Мақсаты

• «Адал азамат» бағдарламасының негізгі құндылықтарымен таныстырып, олардың күнделікті өмірдегі мәнін ашып көрсету.
• Адалдық, жауапкершілік және азаматтық белсенділік ұғымдарын қарапайым адамның нақты іс-әрекеттері арқылы талдауға үйрету.
• Бір құндылыққа негізделген сыныптық әлеуметтік жобаны бірлесіп жоспарлап, оқушылардың өз бастамасын қолдау.

Барысы — жалпы жоспар

1. 1
   Екі сөз · 5 мин

   Тақтаға «адал» және «азамат» сөздері бөлек жазылады. Оқушылар әр сөзге ассоциация береді, содан кейін екі қасиет бір адамда тоғысқанда қандай бейне шығатынын сипаттайды. Мұғалім барлық мектепте жүретін тәрбие бағдарламасы осылай аталатынын айтады.

2. 2
   Бағдарлама құндылықтары · 8 мин

   Мұғалім бағдарлама бойынша оқу жылының айларына бекітілген құндылықтарды атайды: еңбекқорлық пен кәсіби біліктілік, тәуелсіздік пен отаншылдық, әділдік пен жауапкершілік, бірлік пен ынтымақ, заң мен тәртіп, жасампаздық пен жаңашылдық. Жұптар әр құндылықты бір іс-әрекетпен көрсетеді.

3. 3
   Азамат портреті · 8 мин

   Төрт топ адал азаматтың портретін төрт бағанмен жасайды: не ойлайды, не айтады, не істейді, неден бас тартады. Портрет белгілі тұлғалар емес, қасымыздағы қарапайым адамның іс-әрекеті арқылы сипатталады. Топтар нәтижені салыстырып, ортақ белгілерді табады.

4. 4
   Құндылықтан іске · 10 мин

   Әр топ бір құндылықты таңдап, оған сыныптық шағын жоба ұсынады: «Қамқор», «Таза Қазақстан», «Оқуға құштар мектеп» бағыттарында немесе өз идеясымен. Жобада мақсат, мерзім, жауаптылар және нәтиженің белгісі көрсетіледі. Сынып дауыс беріп, бір жобаны таңдайды.

5. 5
   Менің рөлім · 4 мин

   Әр оқушы таңдалған жобадағы өз рөлін жазады және «Мен үшін адал азамат — ...» деген сөйлемді жалғастырады. Жазбалар жиналып, жоба аяқталғанда сынып оларға қайта оралады. Рөлдер нақты болуы маңызды: кім не істейді, қашанға дейін.

Мұнда — кезеңдердің мазмұны ғана. Мұғалімнің сөзі мен тапсырмалары бар толық жоспарды кабинет сыныпқа бейімдеп жасайды.

Талқылауға сұрақтар

• Адал азамат болу үшін ерлік жасау міндетті ме, әлде күнделікті істер жеткілікті ме?
• Бағдарлама құндылықтарының қайсысы саған ең жақын және неге?
• Жастардың азаматтық белсенділігі бүгін неден көрінеді?
• Ешкім көрмейтін жерде адал болу неліктен қиын?
• Біздің сынып айналасындағы адамдарға қандай пайда келтіре алады?

Ойын / тренинг: Құндылықтар аукционы

Тренинг 4–5 топпен өтеді. Әр топқа шартты «уақыт бюджеті» беріледі. Мұғалім кезекпен «лоттарды» ұсынады: сенімді достар, адал есім, кез келген жолмен алынған жоғары баға, тез табыс, мықты денсаулық, сүйікті іс. Топтар бюджетін жұмсап, ең маңызды деп санаған лоттарды «сатып алады». Соңында әр топ таңдауын түсіндіреді, ал сынып тек адал жолмен келетін құндылықтарды бөліп көрсетеді.

Рефлексия

«Үш сөз»: әр оқушы бүгінгі сағатты сипаттайтын үш сөзді стикерге жазады.

Қай сыныптарға

Тақырып 9–11 сыныпқа арналған. 9 сыныпта жобаны мектеп ішіндегі істермен шектеп, рөлдерді бөлуге мұғалім көмектескені дұрыс. 10–11 сыныптарда оқушылар жобаны толық өздері басқарып, оған кіші сыныптарды немесе ата-аналарды тартып, нәтижесін жалпы мектептік іс-шарада таныстыра алады.