«Еңбек түбі — береке» — тәрбие сағаты, 5–8 сынып

Мақсаты

• Еңбектің адам өміріндегі, отбасы мен қоғамдағы мәнін нақты мысалдар арқылы түсіндіруге үйрету.
• Ой еңбегі мен дене еңбегінің түрлерін ажыратып, кез келген адал істі құрметтеуге тәрбиелеу.
• Үйде және сыныпта өз міндетін жауапкершілікпен атқаруға, бастаған ісін соңына дейін жеткізуге дағдыландыру.

Барысы — жалпы жоспар

1. 1
   Кіріспе · 5 мин

   Тақтаға «Еңбек түбі — береке» мақалы жазылады. Оқушылар оның мағынасын өз сөздерімен түсіндіреді, «береке» сөзіне қандай ұғымдар жақын екенін атайды. Мақсат — тақырыпқа қызығушылық тудырып, әр баланың өз ойын еркін айтуына жол ашу.

2. 2
   Еңбек түрлері · 8 мин

   Сынып жұпқа бөлініп, мамандықтар мен күнделікті істер жазылған карточкаларды «ой еңбегі», «дене еңбегі», «екеуі де» деген үш бағанға орналастырады. Талқылауда кез келген адал еңбектің қоғамға қажет екені, бір жұмыстың екіншісінен төмен еместігі айтылады.

3. 3
   Мақал-мәтел шеберханасы · 8 мин

   Төрт топқа еңбек туралы мақал-мәтелдердің бөліктері таратылады. Топтар оларды құрастырып, әрқайсысына бүгінгі өмірден бір мысал ойлап табады. Бұл кезең халық даналығын қазіргі оқушының күнделікті тіршілігімен байланыстыруға көмектеседі.

4. 4
   Жағдаят талдау · 10 мин

   Мұғалім үш жағдаятты оқиды: тапсырманы басқаға жүктеп қою, кезекшілікті жартылай орындау, досына көмектесіп, өз ісін кейінге қалдыру. Топтар әр кейіпкердің орнында не істер еді, оның шешімі кімге әсер ететінін талқылап, өз нұсқасын ұсынады.

5. 5
   Қорытынды · 4 мин

   Оқушылар «Менің апталық еңбек мақсатым» парағына үйде немесе сыныпта атқаратын бір нақты ісін жазады. Парақтар сынып бұрышына ілініп, келесі сынып сағатында олардың орындалуы қысқаша талқыланады. Мұғалім мақсатты нақты әрі орындауға болатындай етіп жазуға көмектеседі.

Мұнда — кезеңдердің мазмұны ғана. Мұғалімнің сөзі мен тапсырмалары бар толық жоспарды кабинет сыныпқа бейімдеп жасайды.

Талқылауға сұрақтар

• Береке дегенді қалай түсінесің, ол еңбекпен қалай байланысты?
• Үйдегі қандай жұмыс сенің көмегіңсіз тоқтап қалар еді?
• Неліктен кейде бастаған істі аяқтау қиынға соғады?
• Сен құрметтейтін еңбек адамының қандай қасиеті саған үлгі бола алады?
• Сыныпта бәріміз бірге атқара алатын қандай пайдалы іс бар?

Ойын / тренинг: Еңбек тізбегі

Сынып 4–5 топқа бөлінеді. Әр топқа күнделікті бір зат беріледі: нан, кітап, үстел, алма. Топ сол зат қолымызға жеткенге дейін кімдердің еңбегі сіңгенін тізбек етіп жазады, әр буынға бір мамандықты атайды. Ең толық әрі дәлелді тізбек құрған топ оны сыныпқа таныстырады. Ойын соңында балалар әр қарапайым заттың артында көптеген адамның еңбегі тұрғанын өздері байқайды.

Рефлексия

«Бес саусақ»: әр саусаққа бір ой — не білдім, не ұнады, не қиын болды, кімге алғыс айтамын, не істеймін.

Қай сыныптарға

Тақырып 5–8 сыныпқа арналған. 5–6 сыныптарда жағдаяттарды суретпен беріп, мақалдардың санын азайтуға және ойынға көбірек уақыт бөлуге болады. 7–8 сыныптарда «Еңбек тізбегін» кәсіптер әлемімен байланыстырып, оқушыларға әр мамандыққа қандай білім мен дағды керек екенін қосымша жазуды ұсыныңыз.