«Отбасы — бақыт мекені» — тәрбие сағаты, 5–8 сынып

Мақсаты

• Отбасын біріктіретін құндылықтарды — қамқорлықты, сыйластықты, сенімді — әдеби және өмірлік мысалдар арқылы талдау.
• Жақындарына алғыс айтуға, көмектесуге және үйдегі ортақ істерге өз үлесін қосуға ынталандыру.
• Отбасылардың әртүрлі болатынын түсінуге және кез келген адамның отбасына құрметпен қарауға тәрбиелеу.

Барысы — жалпы жоспар

1. 1
   Кіріспе · 5 мин

   Тақтаға «Отбасы — бақыт мекені» деген сөз тіркесі жазылады. Оқушылар «мекен» сөзінің мағынасын еске түсіріп, кез келген үйді жылы ететін нәрселерді атайды: дауыс, иіс, дәстүр, бірге ішкен шай. Мақсат — әркім ойын жеке мысалсыз, жалпы түрде айта алатын жылы атмосфера жасау.

2. 2
   Берік үйдің кірпіштері · 8 мин

   Топтарға «кірпіштер» таратылады: сыйластық, қамқорлық, шыдамдылық, адалдық, ортақ іс, әзіл, кешірім. Әр топ берік үйдің іргетасына қажет үш кірпішті таңдап, тақтадағы қабырғаға жапсырады және таңдауын түсіндіреді. Соңында сыныптың ортақ құндылықтар қабырғасы пайда болады.

3. 3
   Кітап кейіпкерлерінің отбасы · 10 мин

   Әр топ оқушыларға таныс бір ертегі, әңгіме немесе мультфильмдегі отбасын таңдайды. Топ сол отбасында кімнің кімге қалай қамқор болатынын, қиын сәтте олар не істегенін және одан не үйренуге болатынын талдап, қысқаша айтады. Бұл кезең жеке өмірге тиіспей, құндылықтарды көруге көмектеседі.

4. 4
   Жағдаят шеберханасы · 8 мин

   Мұғалім ойдан құрастырылған үш жағдаятты оқиды: бауырлар компьютерге таласады, үлкендер жұмыстан шаршап келді, әженің туған күні ұмытылып кетті. Жұптар әр жағдаятта жасөспірім татулықты сақтау үшін не істей алатынын ұсынады. Ең жақсы шешімдер тақтаға жазылады.

5. 5
   Жақсылық жоспары · 4 мин

   Әр оқушы өзі жақсы көретін адамына жасайтын бір нақты жақсылықты жазады: көмектесу, алғыс айту, бірге уақыт өткізу. Жазба жеке қалады, ешкім оны дауыстап оқуға міндетті емес. Мұғалім әңгімені үйде «Өнегелі 15 минут» форматында жалғастыруды ұсынады.

Мұнда — кезеңдердің мазмұны ғана. Мұғалімнің сөзі мен тапсырмалары бар толық жоспарды кабинет сыныпқа бейімдеп жасайды.

Талқылауға сұрақтар

• Үйді шын мәнінде «бақыт мекені» ететін не деп ойлайсың?
• Отбасында келіспеушілік болса, оны қалай шешкен дұрыс?
• Жасөспірім үйдегі көңіл-күйге қалай әсер ете алады?
• Сүйікті кітабыңдағы қай отбасынан үлгі алар едің және неге?
• Жақын адамыңа алғысыңды сөзсіз қалай білдіруге болады?

Ойын / тренинг: Құндылықтар мұнарасы

Сынып 4–5 топқа бөлінеді. Әр топқа қағаз стақандар беріледі, әрқайсысына бір отбасылық құндылық жазылған. Топ ең маңызды деп санаған құндылықтарды төменгі қатарға қойып, бір минут ішінде мұнара тұрғызады және неге осы ретпен қойғанын түсіндіреді. Кейін мұғалім төменгі қатардан бір стақанды алып тастауды ұсынады, оқушылар мұнараның не болатынын бақылайды. Ойын іргетассыз үйдің берік болмайтынын көрсетеді.

Рефлексия

«Жылы сөз»: әр оқушы стикерге жақын адамына айтқысы келетін бір жылы сөзді жазып, өзімен бірге алып кетеді.

Қай сыныптарға

Тақырып 5–8 сыныпқа арналған. 5–6 сыныптарда ертегі кейіпкерлерінің отбасыларын және суретпен берілген жағдаяттарды қолданған дұрыс, бұл балаларға түсініктірек. 7–8 сыныптарда әдеби шығармалардағы отбасы бейнелерін тереңірек талдауға болады, бірақ оқушылардың өз отбасы туралы айтуы тек өз қалауымен болады.