«Заң мен тәртіп» — тәрбие сағаты, 9–11 сынып

Мақсаты

• Заң, мораль нормалары және мектеп ережелерінің айырмашылығы мен ортақ мақсатын түсіндіру.
• Күнделікті жағдаяттарда әрекеттің салдарын алдын ала бағалап, заңға сай таңдау жасауға үйрету.
• Тәртіп пен заңды құрметтейтін, қиын жағдайда кімге жүгінуді білетін азамат тәрбиелеу.

Барысы — жалпы жоспар

1. 1
   Кіріспе · 5 мин

   Тақтаға «Заң», «Мораль», «Ереже» деген үш сөз жазылады. Оқушылар әрқайсысына байланысты ой келген сөздерді атайды. Мұғалім олардың ұқсастығы мен айырмашылығы туралы сұрақ қойып, талқылауға жол ашады.

2. 2
   Үш норма · 8 мин

   Жұптар мысалдарды үш бағанға бөледі: жол ережесін сақтау, үлкенге орын беру, мектеп формасын кию, басқаның мүлкіне тиіспеу. Талқылауда кей әрекет бірнеше бағанға кіретіні, бірақ олардың орындалуын кім қадағалайтыны әртүрлі екені айтылады.

3. 3
   Таңдау сәті · 10 мин

   Топтар жағдаяттарды талдайды: төбелесті видеоға түсіріп таратуға шақыру, табылған телефон, бейтаныс адамның сәлемдеме жеткізу өтініші, біреудің парақшасынан жеке хат жариялау. Әр топ дұрыс таңдауды, оның салдарын және кімге жүгінуге болатынын анықтайды.

4. 4
   Кімге жүгінеміз · 5 мин

   Сынып көмек көздерінің картасын жасайды: сынып жетекшісі, мектеп психологы, ата-ана, мектеп әкімшілігі. Мұғалім қиын жағдайда үндемей қалмай, сенімді ересекке ертерек айтудың маңызын түсіндіреді.

5. 5
   Азамат портреті · 5 мин

   Топтар «Заңға бағынатын азамат» портретіне бір-бір қасиет қосып, оны нақты әрекетпен түсіндіреді. Портрет сынып бұрышына ілінеді, ал «Заң мен тәртіп» курсының келесі сабақтарында оған қайта оралуға болады.

Мұнда — кезеңдердің мазмұны ғана. Мұғалімнің сөзі мен тапсырмалары бар толық жоспарды кабинет сыныпқа бейімдеп жасайды.

Талқылауға сұрақтар

• Заңға сай әрекет пен әділ әрекет әрдайым сәйкес келе ме?
• Неліктен адамдар кейде ережені бұзып, «бәрі солай істейді» деп ақталады?
• Желіде жасалған әрекетке де жауап беру керек пе, неге?
• Достарың қате әрекетке шақырса, өз таңдауыңды қалай сақтайсың?
• Сыныпта және мектепте тәртіп орнату кімнің ісі: мұғалімнің бе, барлығының ба?

Ойын / тренинг: Салдар тізбегі

Сынып 4–5 топқа бөлінеді, әр топ бір бастапқы әрекеті бар карточка алады: досының құпиясөзін біліп қою, тапсырманы басқаның атынан жіберу, мектеп мүлкін бүлдіру. Топ сол әрекеттен кейінгі оқиғаларды тізбек етіп жазады: кімге әсер етеді, не болады, кім жауап береді. Содан соң тізбекті бұзатын «дұрыс таңдау» нүктесін табады. Әр топ тізбегін сыныпқа таныстырады.

Рефлексия

«3-2-1»: үш жаңа ой, екі сұрақ, бір өзгертетін әдет.

Қай сыныптарға

Тақырып 9–11 сыныпқа арналған. 9 сыныпта жағдаяттарды мектеп пен ауланың өмірінен алып, үш норманы салыстыруға көбірек уақыт беріңіз. 10–11 сыныптарда онлайн-әрекет, алғашқы жұмыс пен азаматтық белсенділік тақырыптарын қосып, қысқа пікірсайыс ұйымдастыруға болады.