«Конституция — Ата заң» — тәрбие сағаты, 5–8 сынып

Мақсаты

• Конституцияның елдің негізгі заңы екенін және басқа заңдар соған сүйенетінін қарапайым тілмен түсіндіру.
• Құқық пен міндеттің бір-бірімен байланысын сынып пен мектеп өмірінен алынған мысалдармен көрсету.
• Ортақ ережелерді бірлесе қабылдауға, оларды құрметтеуге және сақтауға тәрбиелеу.

Барысы — жалпы жоспар

1. 1
   Кіріспе · 5 мин

   Мұғалім оқушылардан күн бойы қандай ережелерге бағынатынын еске түсіруді сұрайды: үйде, жолда, мектепте, ойында. Тақтаға тізім жиналып, ережелердің біздің өмірімізді ретке келтіретіні туралы алғашқы қорытынды жасалады.

2. 2
   Неге Ата заң? · 8 мин

   Сынып «ата» сөзінің мағынасын талқылап, Конституцияның неге «Ата заң» аталатынын болжайды. Мұғалім ол мемлекеттің қалай құрылатынын, азаматтардың құқықтары мен міндеттерін белгілейтінін, қалған заңдар оған қайшы келмеуі керектігін жалпылай түсіндіреді.

3. 3
   Құқық пен міндет · 8 мин

   Жұптар карточкаларды «құқық» және «міндет» деп бөледі: білім алу, мектеп ережесін сақтау, пікір айту, басқаның пікірін тыңдау. Талқылауда әр құқықтың қасында біреудің міндеті тұратыны айтылады.

4. 4
   Сынып жарғысы · 10 мин

   Төрт топ «Сынып жарғысының» бір бөлімін жазады: құндылықтарымыз, құқықтарымыз, міндеттеріміз, дауды қалай шешеміз. Әр бөлімге екі-үш тармақ жеткілікті. Топтар өз бөлімін оқып, сынып түзетулер ұсынады.

5. 5
   Қорытынды · 4 мин

   Сынып жарғыны дауыс беру арқылы қабылдап, бәрі қол қояды. Жарғы сыныпта ілініп тұрады, тоқсан сайын оған өзгеріс енгізуге болады. Мұғалім мұның ел өміріндегі негізгі заңның шағын үлгісі екенін атап өтеді.

Мұнда — кезеңдердің мазмұны ғана. Мұғалімнің сөзі мен тапсырмалары бар толық жоспарды кабинет сыныпқа бейімдеп жасайды.

Талқылауға сұрақтар

• Ережесі жоқ сынып немесе қала қандай болар еді?
• Неге негізгі заң барлық азаматқа бірдей қолданылуы керек?
• Бір адамның құқығы басқа адамның құқығымен қалай байланысады?
• Біздің сынып жарғысында ең маңызды ереже қайсы деп ойлайсың?
• Ережені өзгерту керек болса, оны қалай әділ жасауға болады?

Ойын / тренинг: Құқық па, міндет пе?

Сынып екі командаға бөлінеді. Мұғалім мектеп пен отбасы өмірінен алынған сөйлемдерді оқиды: сабаққа уақытында келу, өз пікірін айту, кітапханаға жазылу, кезекшілік. Команда «құқық», «міндет» немесе «екеуі де» деп жауап беріп, қысқаша дәлелдейді. Дұрыс дәлел үшін бір ұпай қосылады. Ойын соңында сынып құқық пен міндеттің теңгерімі туралы өз қорытындысын жасайды.

Рефлексия

«Бір сөйлеммен»: «Конституция маған… үшін керек» деген сөйлемді әр оқушы өзінше аяқтайды.

Қай сыныптарға

Тақырып 5–8 сыныпқа арналған. 5–6 сыныптарда «Сынып жарғысының» бөлімдерін екеуге қысқартып, ойынға көбірек уақыт беріңіз. 7–8 сыныптарда жарғыны мектептің өзін-өзі басқару органымен байланыстырып, ереже қалай ұсынылып, қалай қабылданатынын талқылауға болады.