«Адал еңбек — абырой» — тәрбие сағаты, 9–11 сынып

Мақсаты

• Адал еңбек пен жеке абырой, адамға деген сенім арасындағы байланысты нақты мысалдармен талдауға үйрету.
• Оңай табыс туралы уәделерді сын тұрғысынан бағалап, тәуекелдерді алдын ала көре білуге дағдыландыру.
• Оқуды, үйдегі міндетті және алғашқы жұмыс тәжірибесін адал әрі тиянақты атқару ұстанымын қалыптастыру.

Барысы — жалпы жоспар

1. 1
   Кіріспе · 5 мин

   Тақтаға «абырой» сөзі жазылады. Оқушылар оны қалай түсінетінін бір сөйлеммен айтады, мұғалім жауаптардағы ортақ ойды белгілейді. Мақсат — абыройдың сырттан берілмейтінін, адамның өз ісімен біртіндеп жиналатынын түсінуге бастау беру.

2. 2
   Пікірталас алаңы · 8 мин

   Сыныптың бір қабырғасы «келісемін», екіншісі «келіспеймін» деп белгіленеді. Мұғалім бірнеше тұжырым оқиды, мысалы, «нәтиже маңызды, жолы маңызды емес». Оқушылар өз орнын таңдап, ойын дәлелдейді, пікірін өзгерткендер орнын ауыстырады.

3. 3
   Кейс: жеңіл ақша · 10 мин

   Топтар әлеуметтік желідегі ойдан құрастырылған хабарландыруды талдайды: тәжірибесіз, аз уақытта көп табыс уәде етіледі. Олар хабарландырудағы күдікті белгілерді тауып, келіскен жасөспірімнің неге тап болуы мүмкін екенін және досына не кеңес берер еді, соны жазады.

4. 4
   Адал еңбек кодексі · 8 мин

   Әр топ оқудағы, үйдегі және алғашқы жұмыстағы адалдық туралы екі-үш ереже ұсынады. Ережелер тақтада біріктіріліп, қайталанғандары бір тармаққа жинақталады. Нәтижесінде оқушылар өздері жазған, сондықтан ұстануға дайын ортақ кодекс пайда болады.

5. 5
   Қорытынды · 4 мин

   Оқушылар кодекстен өздеріне ең маңызды бір тармақты таңдап, оны неге таңдағанын бір сөйлеммен жазады. Мұғалім кодексті сынып бұрышына ілуді немесе сынып чатында бөлісуді ұсынады. Таңдау әр оқушының кодексті өз ережесі ретінде қабылдауына көмектеседі.

Мұнда — кезеңдердің мазмұны ғана. Мұғалімнің сөзі мен тапсырмалары бар толық жоспарды кабинет сыныпқа бейімдеп жасайды.

Талқылауға сұрақтар

• Адал еңбекпен табылған табыстың құны неліктен басқаша сезіледі?
• Көшіріп алу мен өз бетінше орындау арасындағы айырмашылық болашақта қалай көрінеді?
• Оңай табыс уәдесіне адамдар неге сенеді?
• Жұмыс берушіге қызметкердің қандай қасиеті ең алдымен қажет деп ойлайсың?
• Абыройды жоғалту мен оны қайта қалпына келтірудің қайсысы қиынырақ?

Ойын / тренинг: Сенім банкі

Тренинг 4–5 топпен өтеді. Әр топқа шартты «сенім ұпайлары» беріледі. Мұғалім оқу мен жұмыстағы жағдаяттарды кезекпен оқиды: кешігу, берген уәдені орындау, қатені мойындау, басқаның еңбегін өзіне иемдену. Топ әр жағдаятта сенім артады ма, азая ма және қаншаға екенін шешіп, дәлелдейді. Соңында топтар нәтижені салыстырып, сенімді жоғалту оңай, ал жинау ұзақ екенін өздері қорытады.

Рефлексия

«Бір сөйлем»: әр оқушы «Бүгінгі сағаттан кейін мен ... деп ойлаймын» сөйлемін аяқтайды.

Қай сыныптарға

Тақырып 9–11 сыныпқа арналған. 9 сыныпта кейстерді оқу мен үйдегі жағдаяттарға жақындатқан дұрыс, ал пікірталасқа көбірек уақыт беруге болады. 10–11 сыныптарда жазғы жұмыс, ауызша келісім бойынша міндеттемелер туралы жағдаяттарды қосып, кодексті болашақ мамандықтың кәсіби этикасымен байланыстырыңыз.