«Ұлттық ойын — ұлт қазынасы» — тәрбие сағаты, 1–4 сынып

Мақсаты

• Балаларды қазақтың ұлттық ойындарымен таныстырып, олардың ұрпақтан ұрпаққа жеткен мұра екенін түсіндіру.
• Ұлттық ойындар арқылы ептілікті, зейінді, шапшаңдықты және командамен бірге әрекет ету дағдыларын дамыту.
• Ойын ережесін құрметтеуге, әділ ойнауға және жеңілгенде де досын құттықтай білуге тәрбиелеу.

Барысы — жалпы жоспар

1. 1
   Кіріспе · 5 мин

   Мұғалім асық, орамал, тоғызқұмалақ тақтасы сияқты заттарды немесе олардың суреттерін көрсетеді. Балалар бұл заттардың не үшін керек екенін болжайды, кейбірі ойынның атын атайды. Мақсат — балалардың қызығушылығын оятып, ұлттық ойындар әлеміне кіріспе жасау.

2. 2
   Ойындармен танысу · 8 мин

   Мұғалім үш-төрт ойынды қысқаша таныстырады: асық ату, тоғызқұмалақ, «Ақ терек — көк терек», «Орамал тастамақ». Әр ойынның қандай қасиетті дамытатынын балалар өздері табады: ептілік, есеп, күш, зейін. Жауаптар тақтадағы кестеге жазылып, сабақ соңына дейін сақталады.

3. 3
   Орамал тастамақ · 8 мин

   Балалар шеңбер болып отырады. Жүргізуші шеңбердің сыртымен жүріп, бір баланың артына байқатпай орамал тастайды. Орамалды байқаған бала оны алып, жүргізушіні қуады. Жүргізуші бос орынға жетіп үлгерсе, орамал алған бала келесі жүргізуші болады. Ойын зейін мен шапшаңдыққа баулиды.

4. 4
   Ақ терек — көк терек · 10 мин

   Сынып екі командаға бөлініп, бір-біріне қарсы қатар болып қол ұстасып тұрады. Команда кезекпен қарсыласынан бір баланы шақырады, ол жүгіріп келіп, қатарды үзуге тырысады. Үзсе, бір баланы өз командасына алып кетеді, үзе алмаса, сол командада қалады. Ойын спорт залда немесе қауіпсіз алаңда өтеді.

5. 5
   Үзіліс ойындары · 4 мин

   Сынып бүгін ойнаған ойындарды еске түсіріп, «Ұлттық ойын — ұлт қазынасы» бастамасы бойынша үзілісте ойнайтын екі-үш ойынды таңдайды. Таңдалған ойындардың ережесі суретпен сынып бұрышына ілінеді, балалар оларды өз бетінше ойнай алады.

Мұнда — кезеңдердің мазмұны ғана. Мұғалімнің сөзі мен тапсырмалары бар толық жоспарды кабинет сыныпқа бейімдеп жасайды.

Талқылауға сұрақтар

• Ұлттық ойындар бізге ата-бабамыздан қалай жеткен?
• Қай ойын ептілікті, ал қайсысы ойлауды дамытады?
• Ойында жеңілгенде не істеу керек?
• Неліктен ойынның ережесін бәрі сақтауы керек?
• Үзілісте қандай ұлттық ойынды ойнағың келеді?

Ойын / тренинг: Асық ату

Балалар 3–4 топқа бөлінеді. Әр топтың алдына сызық сызылып, оның бойына бірнеше асық қатарға тізіледі. Ойыншылар кезекпен белгіленген жерден өз сақасын лақтырып, қатардағы асықты сызықтан ұшырып шығаруға тырысады. Шығарылған асық сол ойыншыға беріледі. Ойын соңында асықтар саналып, ең мерген топ аталады. Асық болмаса, оны қақпақтармен немесе шағын текшелермен алмастыруға болады.

Рефлексия

«Менің ойыным»: әр бала бүгін ең ұнаған ойынды атап, оның қандай қасиетке баулитынын айтады.

Қай сыныптарға

Тақырып 1–4 сыныпқа арналған. 1–2 сыныптарда ойындардың ережесін жеңілдетіп, «Ақ терек — көк теректі» жұмсақ алаңда және мұғалімнің бақылауымен ойнаған дұрыс. 3–4 сыныптарда тоғызқұмалақтың қарапайым ережесін үйретіп, үзілісте сынып ішінде шағын жарыс ұйымдастыруға болады.