«Әдептілік — әдемілік» — тәрбие сағаты, 1–4 сынып

Мақсаты

• Сәлемдесу, алғыс айту, кешірім сұрау сияқты сиқырлы сөздерді орнымен қолдануға үйрету.
• Үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, құрдасын тыңдау сияқты әдеп ережелерін ойын арқылы бекіту.
• Әдептіліктің сырт келбеттен де маңызды адам әдемілігі екенін түсіндіріп, мейірімділікке тәрбиелеу.

Барысы — жалпы жоспар

1. 1
   Сәлемдесу шеңбері · 4 мин

   Балалар шеңбер болып тұрып, бір-біріне кезекпен сәлем береді: біреуі қолын беріп, біреуі күлімдеп, біреуі жылы сөз айтып. Мұғалім сәлемдесудің әр түрлі тәсілі барын көрсетіп, сабаққа жылы көңіл күй орнатады.

2. 2
   Сиқырлы сөздер · 7 мин

   Мұғалім суреттер көрсетеді: бала есікті ашып ұстап тұр, досының қаламын абайсызда сындырды, әжесі кесе берді. Балалар әр суретке қандай сиқырлы сөз керек екенін айтады және тақтаға сол сөздердің тізімі жиналады.

3. 3
   Әдеп ережелері · 8 мин

   Сынып үш топқа бөлінеді: «мектепте», «үйде», «көшеде». Әр топ суретті карточкалардан өз орнына сай әдептілік әрекеттерін таңдап, ортақ параққа жапсырады да, қысқаша түсіндіреді. Мақсат — әдептің барлық жерде керек екенін көру.

4. 4
   Жағдаят ойнау · 8 мин

   Жұптар қысқа жағдаяттарды көрсетеді: автобуста үлкен адамға орын беру, ойынға жаңа досын шақыру, кезекте тұру. Көрермен балалар не жақсы шыққанын айтып, басқа жылы сөз ұсынады. Бұл кезең ережені іс жүзінде бекітеді.

5. 5
   Әдептілік ағашы · 5 мин

   Әр бала қағаз жапыраққа осы аптада жиі айтатын бір жақсы сөзін немесе жасайтын бір жақсы ісін жазады не салады. Жапырақтар тақтадағы ағашқа жапсырылып, апта соңында сынып оларды қайта еске алады.

Мұнда — кезеңдердің мазмұны ғана. Мұғалімнің сөзі мен тапсырмалары бар толық жоспарды кабинет сыныпқа бейімдеп жасайды.

Талқылауға сұрақтар

• Сен «рақмет» дегенде, адамның көңіл күйі қалай өзгереді?
• Кешірім сұрау неге кейде қиын, бірақ неге маңызды?
• Үлкендерге құрметіңді қалай көрсетесің?
• Досың ренжіп отырса, оған қандай жылы сөз айтуға болады?
• Әдепті адаммен бірге болу неге жағымды?

Ойын / тренинг: Сиқырлы сөз

Мұғалім балаларға түрлі өтініштер айтады: қолды көтеріңдер, орныңнан тұр, бір рет секір. Егер өтініш «өтінемін» сөзімен басталса, балалар оны орындайды, ал сиқырлы сөзсіз айтылса, қозғалмай отырады. Қателескен бала ойыннан шықпайды, келесі раундта жүргізушіге көмектеседі. Ойын соңында балалар бір сөздің бәрін өзгерте алатынын өздері байқап, оны күнделікті сөйлеуде қолдануға келіседі.

Рефлексия

«Күн мен бұлт»: бала бүгін көңілді болса күнді, сұрағы қалса бұлтты көрсетеді.

Қай сыныптарға

Тақырып 1–4 сыныпқа арналған. 1–2 сыныптарда жағдаяттарды ойыншықтар немесе қуыршақтар арқылы көрсетіп, ережелер санын азайтыңыз. 3–4 сыныптарда балаларға әдептілік туралы мақал-мәтелдер іздеп, «Әдептілік ағашын» бір ай бойы толықтырып отыруды ұсынуға болады.