МұғалімгеМектептерге
ПББ 2026 · Мектеп мұғалімдері

Ұйғыр тілі мен әдебиеті пәні бойынша ПББ

«Ұйғыр тілі мен әдебиеті» пәні бойынша ПББ — 50 тапсырма: төрт нұсқаның бір дұрыс жауабы бар 40 тапсырма және екі контекстке 10 тапсырма (мәтінге, кестеге не жағдаятқа 5-тен), 80 минут. Төменде — ҰТО 2026 спецификациясының тақырыптары, шекті балл және 2026–2027 жылы тестті кім тапсырады.

Тестті бастауСынақ — кіргеннен кейін тегін
Форматы
тапсырма
50
минут
80
контекст, 5-тен
2
Тест тілі: ұйғыр
ұйғыр

Шекті балл

Шекті балл педагог үміткер болып отырған санатқа байланысты (№ 83 аттестаттау қағидалары, 39-тармақ).

СанатШегі50-ден
Педагог50 %25
Педагог-модератор60 %30
Педагог-сарапшы70 %35
Педагог-зерттеуші80 %40
Педагог-шебер90 %45

ҰТО 2026 спецификациясының тақырыптары

20 тақырып және тақырыпшалары — тест спецификациясы бойынша.

  1. 1Мәдәнийәт: тил вә алақә Фонетика. Созуқ вә үзүк тавушларниң аһаңдашлиғи, уларниң алдинқи вә әкси тәсиратлири. Боғум.
    • Фонетика вә графика. Нутуқ әзалири. Алфавит. Тавушларниң бөлүнүши. Созуқ вә үзүк тавушлар. Созуқ вә үзүк тавушларниң түрлири. Созуқ тавушларниң қанунлири. Үзүк тавушларниң аһаңдашлиғи, алдинқи вә әкси тәсират қанунлири. Боғум вә униң түрлири.
  2. 2Бизни қоршиған аләм Лексикология.
    • Сөз вә униң мәнаси. Көп мәналиқ сөзләр. Сөзләрниң удул вә көчмә мәналири. Мәнадаш, аһаңдаш вә зит сөзләр. Фразеологизмлар. Кирмә сөзләр. Кона вә йеңи сөзләр. Диалект вә шевиләр.
  3. 3Морфология. Сөз тәркиви. Сөз түркүмлири. Исим
    • Сөз тәркиви. Томур вә ясалма сөз. Қошма, бириккән, қош вә қисқартилған сөзләр. Қошумчилар вә уларниң түрлири.
  4. 4Сүпәт Аилидики әнъәниләр вә байрамлар
    • Сүпәт вә униң түрлири. Сүпәтниң дәрижилири. Сүпәтләрниң исим орнида қоллиниши. Сүпәтниң жүмлидики хизмити.
  5. 5Сан
    • Сан вә униң түрлири. Санниң жүмлидики хизмити.
  6. 6Алмаш Транспорт вә йол бәлгүлири
    • Алмаш вә униң түрлири. Алмашниң келишләрдә түрлиниши. Алмашниң жүмлидики хизмити.
  7. 7Пеил
    • Пеил. Ярдәмчи пеил. Пеилниң түрлири. Пеил заманлири. Пеил дәрижилири. Пеил мәйиллири. Исимдашлар. Сүпәтдашлар. Рәвишдашлар. Пеилниң жүмлидики хизмити.
  8. 8Рәвиш
    • Рәвиш вә униң түрлири. Рәвишләрниң ясилиши. Рәвишләрниң жүмлидики хизмити.
  9. 9Ярдәмчи сөзләр. Имлиқ сөзләр. Тәхлидий сөзләр
    • Бағлиғучилар. Уланмилар. Тиркәлмиләр. Имлиқ сөзләр вә уларниң түрлири. Тәхлидий сөзләр вә уларниң түрлири.
  10. 10Синтаксис. Сөз бирикмилири. Жүмлә
    • Сөз бирикмилири. Жүмлидики сөзләрниң бағлиниш йоллири. Жүмлиниң мәнасиға қарап бөлүнүши.
  1. 11Хәлиқ еғиз ижадийити «Чинтөмүр батур вә Мәхтумсула» вә «Тай билән бала» чөчәклири
    • Хәлиқ еғиз ижади вә униң түрлири. Чөчәк. Чөчәкниң түрлири. Мақаллар вә уларниң түрлири. Қошақ. Қошақниң түрлири. Бейитлар. Ривайәт. Әпсанилар. Тепишмақлар
  2. 12Қедимий уйғур әдәбияти
    • Уйғурларниң тарихи тоғрилиқ мәлуматлар. Қедимий уйғурларниң йезиқ мәдәнийити. Уйғур – Идиқут әдәбияти. «Он икки муқам». «Миң өй»
  3. 13XI-XIV әсирләрдики уйғур әдәбияти
    • Й.Х.һажип һаяти вә ижади. «Қутадғу билик» дастани. М. Қәшқәрий һаяти вә ижади. «Дивану луғәтит түрк» әмгигиӘ. Йүгнәкий һаяти вә ижади. «Әтәбәтул һәқайиқ» әсәри. Н. Рәбғузий һаяти вә ижади. «Қиссәи Рәбғузий» дастани.
  4. 14XV-XVIII әсирләрдики уйғур әдәбияти
    • Ә. Навайи һаяти вә ижади. Навайи дастанлири. М. Һ. Аязий һаяти вә ижади. Аязий әсәрлири. Хирқитий һаяти вә ижади. «Муһәббәтнамә вә меһнәткам». Әрший, Зелилий, Харабатий, Нәвбәтий, М.С. Қәшқәрий һаяти вә ижадий паалийити. Назугум вә Садир Палван һаяти, ижадий. Уларниң қошақлири.
  5. 15XIX әсирниң І йеримидики уйғур әдәбияти
    • А.Низарий, Т. Ғерибий вә
  6. 16XIX әсирниң II йеримидики уйғур әдәбияти
    • Б. Назим һаяти вә ижади. Билал лирикиси. Шаирниң әсәрлири. Молла Шакир һаяти вә ижади. Шаирниң дастанлири. С. М. Қаший һаяти вә ижади. «Шәрһи шикәстә» дастани.
  7. 17XX әсир уйғур әдәбияти
    • Н. Абдусемәтов, Ө. Муһәммәдий, Һ. Искәндәров, А. Муһәммәдий, Н. Исрайилов, М. Һәмраев, Л. Мутәллип И. Саттаров Қ. Һасанов.
  8. 18Заманивий уйғур әдәбияти
    • Һ.Абдуллин, И.Бәхтия, Х.Һәмраев, З.Сәмәдий, Ж.Босақов, Й.Ильяс, Қ.Тохтәмов, Т.Тохтәмов, С.Мәмәтқулов, Д.Ясенов, Й.Мухлисов, М.Зулпиқаров, Ә.Һаширов, П. Сабитова
  9. 19Қериндаш хәлиқләр әдәбияти
    • Абай Қунанбаев
  10. 20Мустәқиллик жиллиридики уйғур әдәбияти
    • А.Дөләтов

Бұл пән бойынша жаңа банктің тапсырмалары жазылып, соқыр тексеруден өтуде. Дайын болғанда мұнда талдауы бар 5 ашық тапсырма шығады.

2026–2027 жылы «Ұйғыр тілі мен әдебиеті» ПББ-ны кім тапсырады

  • Педагогикалық ЖОО мен колледж түлектері және педагогтік өтілі жоқ үміткерлер — жұмысқа қабылданғанда; шегі — 50 %.
  • Үзілістен кейін кәсібіне қайта оралатын педагогтер.
  • 2026 жылы жұмыс істеп жүрген мұғалімдер № 159-НҚ пилотында тестсіз аттестаттаудан өте алады — цифрлық профиль, тәжірибені жинақтау және сабақты бақылау бойынша.
  • 2027 жылғы қағидалар әлі жарияланған жоқ: тест жұмыс істеп жүрген мұғалімдерге қайтарыла ма — солармен бірге белгілі болады.
Тестсіз аттестаттау пилоты2026–2027 жылы ПББ-ны кім тапсырады

Қалай дайындалу керек

  1. 1Спецификация тақырыптарын ретімен өтіңіз: ҰТО спецификациясында әр тақырыпшаға мектеп бағдарламасының оқу мақсаттары көрсетілген.
  2. 2Контекстке берілген тапсырмаларды шешіңіз — тесттің 50 тапсырмасының 10-ы мәтінге, кестеге не жағдаятқа беріледі.
  3. 3Таймермен толық сынақ тестті тапсырып, қателерді тақырып бойынша талдаңыз.
  4. 4Нәтижені өз санатыңыздың шегінен 10 %-ға жоғары ұстаңыз.
ПББ шекті балыПББ кестесі

Жиі қойылатын сұрақтар

«Ұйғыр тілі мен әдебиеті» ПББ-да қанша сұрақ бар?

50 тапсырма: төрт нұсқаның бір дұрыс жауабы бар 40 тапсырма және екі контекстке 10 тапсырма, әрқайсысына 5-тен. Дұрыс жауапқа — 1 балл.

Тест қанша минутқа созылады?

80 минут.

Тест қай тілде?

Тест тілі: ұйғыр.

Сарапшы санатына шегі қанша?

Педагог-сарапшы — 70 %, яғни 50-ден 35 балл. Модератор — 60 %, зерттеуші — 80 %, шебер — 90 %, педагог — 50 %.

Басқа пәндер

ПББ 2026: барлық тесттер
Тестті бастауСынақ — кіргеннен кейін тегін