Педагогтерді аттестаттаудың 2026 жылғы пилоттық жобасы — тестсіз

Пилот ерікті: оған қатысуға ниет білдірген педагогтер (Тәртіптің 4-тармағы) екі топтан қатысады:

1. аттестатталуға жататын, 2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін ПББ-ны бірінші рет тапсырғанда мәлімделген санатқа шекті мәннен өтпегендер;
2. аттестатталуға жататын немесе мерзімінен бұрын аттестатталуға үміттенетін, пилот басталған кезде ПББ-ға тіркеліп, бірақ тестке кіріспегендер не ПББ-ға мүлде тіркелмегендер.

Кәсіби қызметке алғаш кірісетін педагогтерге 4-тармақтың талаптары қолданылмайды. Қысқа тексеру:

• Осы аттестаттау кезеңінде сізге кезекті аттестаттау келді ме, әлде мерзімінен бұрын өтесіз бе?
• 01.09.2026 дейін ПББ-ның бірінші мүмкіндігінде шекке жетпедіңіз бе, тестті бастамадыңыз ба, не ПББ-ға тіркелмедіңіз бе?
• 2026 жылғы 15 желтоқсанға дейін «Ұстаз» ұлттық платформасы арқылы өтініш беруге дайынсыз ба?

Үш «иә» — пилот сізге сай. Тәртіпте санаттарға талаптар алты топқа берілген: мектепке дейінгі ұйымдар (12-тармақ), орта білім беру ұйымдары (13-тармақ), ТжКБ (14-тармақ), қосымша білім беру (15-тармақ), арнайы педагогтер мен педагог-ассистенттер (16-тармақ), жетім балаларға арналған ұйымдар (17-тармақ). Комиссиялар тек «педагог-модератордан» «педагог-шеберге» дейінгі санаттарға құрылады (24-тармақ), сондықтан басшылар мен орынбасарлар № 83 қағидалар бойынша аттестатталады. Ескі санаттардан ауысу: «екінші» — «педагог-модераторға», «бірінші» мен «жоғары» — «педагог-сарапшыға» (10-тармақ).

Бұйрықтың өзінде қабылдау 1 қыркүйектен басталады, «Өрлеу» КЕАҚ түсіндірмесінде — 20 қыркүйектен; аяғы, 15 желтоқсан, сәйкес. Соңғы мерзім — 15 желтоқсан: өтініш қабылдау осы күні аяқталады (2-қосымша). Жұмыс уақытынан кейін не демалыс күні берілген өтініш келесі жұмыс күнімен тіркеледі (21-тармақ).

Маңызды. Педагогтің үздіксіз кәсіби дамуының «Ұстаз» ұлттық платформасы — мемлекеттік (Тәртіптің 2-тармағы). Пилотта қызмет тек сол арқылы көрсетіледі (20-тармақ). Bilim Plus Ұстаз — біздің мұғалім кабинеті, басқа сервис: ол өтініш қабылдамайды, дайындалуға көмектеседі — «Санат»-та балл мен құжат жинайды.

Кәсіби цифрлық профиль (Тәртіп мәтінінде — бейін) — педагогтің Платформада әртүрлі деректер базасынан мәліметтерді жинау және өңдеу арқылы қалыптасатын материалдары (29-тармақ). Қалай жұмыс істейді:

• Өзі «цифрлық үкімет» шлюзі арқылы цифрлық жүйелерден келеді: жеке басты куәландыратын құжаттар мен білім туралы құжаттар (2-қосымша, 9-жол).
• Платформада қалыптасады (2-қосымша, 9-жол, 3, 5–10-тармақшалар): қайта даярлау, курс сертификаттары, санат туралы куәлік пен бұйрық, кәсіби жетістіктер, бақылау парақтары, оқушылардың жетістіктері.
• Цифрлық түрде жоғын мектептің бірінші басшысының бұйрығымен тағайындалған жауапты адам қолмен енгізеді (29-тармақ). Сондықтан ол кім екенін алдын ала біліп, грамота, сертификат және бақылау парақтарын оған тапсырған жөн.
• Комиссия профильге ештеңе қоспайды және өзгертпейді (29-тармақ).

Өтініш беру тәртібі:

1. Платформада 1-қосымша нысаны бойынша өтініш (18-тармақ).
2. Қабылдау туралы хабарлама жеке кабинетке 1 жұмыс күнінде келеді; пакет толық болмаса — жетіспейтін құжаттар тізімі бар бас тарту хабарламасы (21-тармақ).
3. Комиссия мүшелері құжаттарды, оның ішінде бақылау парақтарын 10 жұмыс күнінде қарайды (30-тармақ) және профильді бағалау парағын Платформа арқылы толтырады (31-тармақ).
4. Хаттамадан үзінді жеке кабинетке өзі келеді (33-тармақ); аттестаттаушы органның бұйрығы Платформа арқылы мектепке жіберіледі, куәлікті білім беру ұйымы береді (34-тармақ).

Пилоттың құжаттар тізбесінде эссе жоқ — № 83 қағидалардан айырмасы осы. Пакетке не кіреді — «Аттестаттауға құжаттар мен портфолио» бетінде.

Комиссия мүшелері 6-қосымша бойынша бағалау парағын толтырады (31-тармақ). Төменде — орта білім беру ұйымы педагогінің парағы: санатқа не керек және ол қанша балл береді.

Парақты қалай оқу керек:

• 2.1 мен 2.2 бойынша жеңімпаз не жүлделі орын болса, санына қарамастан 1 балл қосылады.
• 3.2 бойынша үш талаптың біреуі жеткілікті: оқулық, үлгілік оқу бағдарламаларын әзірлеуге қатысу немесе өтіл.
• 4.2-де парақта «бар болған жағдайда» деп тұр — бұл дәлел бағаны, «қаласаңыз» емес: 82 / 87 / 108 / 113 жиыны осы 5 баллмен ғана шығады, ал 6-қосымшаның ескертпесі бойынша барлық өлшемшарт орындалады. Буллинг курсынсыз санатты растау мүмкін емес — оны міндетті деп санаңыз.
• 6-қосымшаға ескертудегі басты қағида: барлық критерий орындалады; материал санатқа кемінде бір критерий бойынша сәйкес келмесе, оған 0 қойылады.

Басқа ұйымдардың 6-қосымшада өз парақтары мен өз жиыны бар:

№ 83 қағидалар бойынша портфолио парағымен (68 / 84 / 113 / 133) салыстыру — «Педагогтің біліктілік санаттары» бетінде.

Бақылау — ең салмақты критерий (1.2): модератор мен сарапшыда 70 балл, зерттеуші мен шеберде 80.

Бақылаушы 5-қосымша бойынша бақылау парағын толтырады. Мектеп сабағында 12 критерий, әр көрсеткіш 0-ден 3-ке дейін, «жиыны (max 99)». Басқа ұйымдардың парақтары: мектепке дейінгі — 81, ТжКБ — 111, өндірістік оқыту шебері — 78, концертмейстер — 66, қосымша білім беру — 99, арнайы педагогтер — 90, ПМПК — 102, педагог-ассистент — 102, жетім балаларға арналған ұйымдар — 75. 5-қосымшада сабақтан тыс тәрбие іс-шарасын бақылау парағы да бар: педагог оқушылармен жұмыс істесе — 39 балл, мұғалімдермен — 33.

Пилот парағының № 83 қағидалар парағынан (ең көбі 102) айырмасы, барлық критерийлер мен толтырылған үлгі — «Аттестаттауға арналған сабақты бақылау парағы» бетінде.

• Пилот жүріп жатқанда педагогтің бұрын алған санаты жаңасы берілгенге (расталғанға) дейін сақталады (Тәртіптің 40-тармағы; 2026 жылғы 1 қыркүйектегі № 237-НҚ бұйрықпен толықтырылған).
• Комиссия «сәйкес келмейді» десе, қолданыстағы санатты сақтайды не одан төмен санат береді; мерзімінен бұрын аттестаттауда қолданыстағы санат мерзімі біткенше сақталады (32-тармақ).
• Жаңа санаттың мерзімі — аттестаттаушы органның бұйрығы шыққан күннен бастап бес жыл (34-тармақ).
• Ауысқанда басқа мектепке, қоса атқаруға не бейіні бойынша басқа лауазымға (әдіскерге де) қолданыстағы санат мерзімі біткенше сақталады (35-тармақ).

№ 159-НҚ бұйрығы 2026 жылғы 31 желтоқсанды қоса алғанда қолданылады (бұйрықтың 6-тармағы). Пилотта берілген санаттар өзінің бес жылына жарамды (34-тармақ). Арнайы бағдарлама бойынша педагогтерге Тәртіп кейінгі аттестаттау уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен өтеді дейді (39-тармақ).

№ 83 қағидалар — тұрақты акт: қазіргі мәтіні бойынша комиссия портфолионы қаңтар мен тамыз аралығында қарайды (58-тармақ), ал ПББ министрлік айқындаған мерзімде өтеді (37-тармақ). 2027 жылға арналған аттестаттау қағидалары әлі жарияланған жоқ — пилот ұзартыла ма, белгісіз; жаңа акт шыққанда бет жаңартылады. Пилотқа түспесеңіз, ПББ-ға дайындалыңыз: мұғалімдерге арналған ПББ сынақ тесті.