МұғалімгеМектептерге
Педагогтерді аттестаттау · 2026–2027

2026–2027 жылғы педагогтерді аттестаттау

2026 жылы педагогтерді аттестаттау екі жүйе бойынша жүріп жатыр: тұрақты № 83 қағидалар (ПББ және портфолио) және № 159-НҚ пилоттық жоба — ПББ-сыз, кәсіби цифрлық профиль арқылы, 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін. Төменде — кім қай жүйеге түседі, ПББ шекті деңгейлері, бағалау парақтарының баллдары, сабақты бақылау, құжаттар, мерзімдер және өтінішті қалай беру керегі, бұйрық тармақтарына сілтемемен.

Әділеттегі бұйрық мәтіндері бойынша17 мин оқу
Баллымды есептеуПББ сынақ тесті
Санаттар сатысыПББ шегі · портфолио / пилот балы
  1. 50%ПББ
    Педагог—50%
  2. 60%ПББ68
    82
    Модератор68 / 8260%
  3. 70%ПББ84
    87
    Сарапшы84 / 8770%
  4. 80%ПББ113
    108
    Зерттеуші113 / 10880%
  5. 90%ПББ133 (137)
    113
    Шебер133 (137) / 11390%

Басшылар мен орынбасарлар — ПББ 70 %.

1

Қысқаша: 2026 жылы аттестаттаудың екі жүйесі

Мұғалімдер мен басқа педагогтерді аттестаттаудың тұрақты тәртібін Педагогтерді аттестаттаудан өткізу қағидалары мен шарттары белгілейді — ҚР БҒМ 2016 жылғы 27 қаңтардағы № 83 бұйрығы (соңғы өзгерістер — 2026 жылғы 25 мамырдағы № 137-НҚ және 2026 жылғы 3 шілдедегі № 190-НҚ бұйрықтар). Онымен қатар 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап Оқу-ағарту министрінің м.а. 2026 жылғы 5 маусымдағы № 159-НҚ бұйрығы бойынша пилоттық жоба жүріп жатыр: бұйрық 2026 жылғы 31 желтоқсанды қоса алғанда қолданылады (бұйрықтың 6-тармағы).

№ 159-НҚ пилот№ 83 қағидалар
КімгеПилотқа қатысуға ниет білдірген және Тәртіптің 4-тармағына сай келетін педагогтер (2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін ПББ-ның бірінші мүмкіндігінде шекті мәннен өтпегендер немесе тестке кіріспегендер)Барлық педагогтер, әдіскерлер, басшы орынбасарлары және бірінші басшылар (3, 4-тармақ)
ПББ керек пеПББ-сызЖоқ: біліктілікті бағалау және кешенді талдамалық жинақтау (Тәртіптің 5-тармағы)ПББ керекИә: біліктілікті бағалау, ПББ және кешенді жинақтау (4-тармақ); ерекшеліктер — 55–57-тармақ
Комиссия нені қарайдыПлатформадағы кәсіби цифрлық профиль; 6-қосымша бойынша бағалау парағы, 5-қосымша бойынша бақылау парақтарыПортфолио; 12-қосымша бойынша бағалау парағы, 14-қосымша бойынша сабақты бақылау парағы; ПББ сертификаты (61, 62-тармақ)
МерзіміКомиссия профильді 2026 жылғы 1 қыркүйек пен 15 желтоқсан аралығында қарайды (28-тармақ)Комиссия портфолионы қаңтар мен тамыз аралығында қарайды (58-тармақ)
Қайда беріледіТек «Ұстаз» ұлттық платформасы арқылы (20-тармақ)Модератор мен сарапшы — Платформа арқылы, зерттеуші, шебер, басшылар мен орынбасарлар — egov арқылы (15-тармақ)

Әр құжат туралы толығырақ: № 83 бұйрық және 2026 жылғы өзгерістер мен № 159-НҚ аттестаттау пилоты. ПББ-ны кім және қандай нұсқада тапсырады — «ПББ-ны кім тапсырады» мақаласында.

2

Пилотқа кім қатыса алады

Пилот ерікті. Тәртіптің 4-тармағы бойынша оған қатысуға ниет білдірген педагогтер екі топтан қатысады:

1аттестатталуға жататын, 2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін ПББ тапсырудың бірінші мүмкіндігінде мәлімделген санатқа шекті мәннен өтпегендер;
2аттестатталуға жататын немесе мерзімінен бұрын аттестатталуға үміттенетін, пилот іске қосылған кезде ПББ-ға тіркелген, бірақ тестке кіріспеген не ПББ-ға мүлде тіркелмегендер.
Өзіңізді үш сұрақпен тексеріңіз0 / 3
Сізге биыл кезекті аттестаттау келді ме, әлде мерзімінен бұрын өткіңіз келе ме?
2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін ПББ-дан бірінші реттен өтпедіңіз, тестті бастамадыңыз немесе ПББ-ға тіркелмедіңіз бе?
2026 жылғы 15 желтоқсанға дейін Платформа арқылы өтініш беруге дайынсыз ба?

Үшеуіне де «иә» болса — пилот сізге сай келеді. Ескі санаттардан ауысу пилотта Тәртіптің 10-тармағы бойынша: «екінші санаттан» — «педагог-модераторға», «бірінші» және «жоғары» санаттан — «педагог-сарапшыға».

Толығырақ: кімге қолданылмайды, алты топ, комиссиялар

4-тармақтың талаптары кәсіби қызметке алғаш рет кірісетін педагогтерге қолданылмайды.

Пилот тәртібінде санаттарға қойылатын талаптар алты топқа берілген: мектепке дейінгі ұйымдар, орта білім беру ұйымдары, ТжКБ, қосымша білім беру педагогтері, арнайы педагогтер мен педагог-ассистенттер, жетім балаларға арналған ұйымдардың педагогтері (3-тарау, 1–6-параграфтар). Пилоттағы комиссиялар тек «педагог-модератор» — «педагог-шебер» санаттары бойынша құрылады (24-тармақ); басшылар мен орынбасарлардың санаттары Тәртіпте жоқ, олар № 83 қағидалар бойынша аттестатталады.

3

№ 83 қағидалар бойынша аттестаттау кезеңдері

Қағидалардың 4-тармағы бойынша санатты беру немесе растау үшін аттестаттау өтініш негізінде жүреді және үш рәсімнен тұрады.

  1. 1Біліктілікті бағалаубілім беру ұйымы материалдарда (портфолиода) біліктілік сипаттамаларына сәйкес барлық құжаттың бар-жоғын тексереді (2-тармақ, 7-тармақша).
  2. 2ПББпедагогтің білімін компьютерлік тестілеу (37–54-тармақ). ПББ-ға өтініш қашықтан беріледі, педагог тілді (қазақ не орыс), күнін, уақытын және орнын таңдайды (44-тармақ). Сертификат тест аяқталған соң беріледі, нәтиже бір жыл жарамды (53-тармақ).
  3. 3Қызмет нәтижелерін кешенді талдамалық жинақтаукомиссия педагогтің дәлелдері мен жетістіктерін портфолионы бағалау парағы бойынша бағалайды (58–62-тармақ).

Комиссия «мәлімделген біліктілік санатына сәйкес келеді» немесе «сәйкес келмейді» деп шешеді (24-тармақ). Портфолио санатқа сай болып, ПББ шекті деңгейіне жетпесе, ПББ нәтижесінен жоғары емес санат беріледі. Шешім хаттамамен ресімделеді, үзінді жеке кабинетке келеді (25-тармақ), содан соң аттестаттаушы орган бұйрық шығарады, мектеп куәлік береді (26-тармақ).

Толығырақ: санат лауазым бойынша, педагог-тағылымдамашы, аттестаттау жиілігі

Санат атқаратын лауазымы бойынша беріледі (6-тармақ), өтіл мен санаттардың бірізділігі сақталады (5-тармақ). Педагог-тағылымдамашы бір жыл жұмыс істеген соң бірінші басшыға өтініш береді де, «педагог» санатын аттестаттаусыз алады: бұйрық бес жұмыс күні ішінде шығады (6-тармақ).

Аттестаттау кемінде бес жылда бір рет өтеді; бірінші басшылар — үш жылда бір рет (3-тармақ).

4

Санаттар және ПББ шекті деңгейлері

ПББ шекті деңгейлері № 83 қағидалардың 39-тармағында бекітілген. Пилотта ПББ тапсырылмайды, сондықтан шекті деңгей жоқ.

Педагог-тағылымдамашы / педагог50 %
Комиссия: —Қайда беріледі: —
Педагог-модератор60 %
Комиссия: білім беру ұйымыҚайда беріледі: Платформа
Педагог-сарапшы70 %
Комиссия: аудандық (қалалық) білім бөліміҚайда беріледі: Платформа
Педагог-зерттеуші80 %
Комиссия: облыс, республикалық маңызы бар қала, астана білім басқармасыҚайда беріледі: egov
Педагог-шебер90 %
Комиссия: уәкілетті орган (министрлік)Қайда беріледі: egov
Басшылар мен орынбасарлар70 %
Комиссия: санатына қарай аудан не облысҚайда беріледі: egov
Толығырақ: әдіскерлер, тест уақыты, ескі санаттардан ауысу, қосымша ақы

Әдістемелік кабинеттердің әдіскерлеріне шекті деңгейлер педагогтермен бірдей: 50 / 60 / 70 / 80 / 90 %. Тест уақыты — 80 минут, математика, физика, химия және информатика бойынша — 125 минут, басшылар мен әдіскерлерге — 90 минут (40-тармақ). Кезекті аттестаттауда ПББ-ны жылына бір рет тегін және бір рет ақылы тапсыруға болады (41-тармақ). Пайыз қалай есептелетіні — «ПББ шекті баллдары» мақаласында; сынақ тест — мұғалімдерге арналған ПББ.

Қағидалар бойынша ескі санаттардан ауысу — 10-тармақ: «екінші санаттан» — модератор не сарапшы, «біріншіден» — сарапшы не зерттеуші, «жоғарыдан» — сарапшы, зерттеуші не шебер. Санаттың қолданылу мерзімі — бес жыл, бірінші басшыларда — үш жыл (26-тармақ).

Санат лауазымдық айлыққа қосымша ақы береді; оның мөлшері еңбекақы туралы қаулымен бекітілген — жалақы калькуляторында есептеп көруге болады. Санаттарға қойылатын барлық талап — «Педагогтің біліктілік санаттары» бетінде.

ПББ жинақтары жауаптарымен

2026 жылғы форматтағы толық нұсқалар: әр тапсырманың жауабы, талдауы және заң бабы. PDF, демосы тегін.

Барлық материалдар
5

Баллдар: портфолио мен цифрлық профильді бағалау парақтары

Комиссия бағалау парағын толтырып, қорытындыны санаттың шегімен салыстырады. Екі бұйрықта да бір ереже бар: материалдар мәлімделген санатқа бір критерий бойынша болса да сай келмесе, сол критерийге 0 қойылады (№ 83 қағидалардың 12-қосымшасына және пилот тәртібінің 6-қосымшасына ескерту).

ПарақМодераторСарапшыЗерттеушіШебер
Педагог портфолиосы, № 83 қағидалар, 12-қосымшаМодератор68Сарапшы84Зерттеуші113Шебер133
Мектеп педагогінің цифрлық профилі, пилот, 6-қосымшаМодератор82Сарапшы87Зерттеуші108Шебер113

12-қосымшада педагог-шебердің қорытындысы «133 (137)», ал 2.1, 2.2, 3.2 және 3.4 критерийлерінде «4 (5)» деп жазылған; жақшадағы сандардың мәнін бұйрық түсіндірмейді.

№ 83 қағидалар, 12-қосымша — не бағаланады · 6

№ 83 қағидалар, 12-қосымша — не бағаланады:

  • 1.1 — 3 жылдағы білім сапасының динамикасы: 1 баллдан (тұрақсыз) 4 баллға дейін (3 % және одан көп өсу);
  • 1.2 — сабақты бақылау: бақылау парағының балы (төмендегі бөлімді қараңыз) — қорытындының негізгі бөлігі;
  • 2.1 және 2.2 — оқушылардың олимпиадалары мен байқаулары және педагогтің өз кәсіби байқаулары: деңгейіне қарай 1–4 балл, жеңімпаз не жүлдегер болса +1;
  • 3.1–3.5 — оқу-әдістемелік материалдар, сөз сөйлеу, жарияланым (зерттеуші мен шеберге — 5 балл), шығармашылық топтар мен қазылар алқасы, тәжірибені тарату (6 және 9 балл);
  • 4.1 — біліктілікті арттыру курстары: 72 / 72 / 80 / 108 сағат;
  • 5.1 — сынып жетекшілігі, өтіліне қарай қосымша 1–3 балл.
Пилот, 6-қосымша, орта білім беру ұйымдарына арналған парақ · 6

Пилот, 6-қосымша, орта білім беру ұйымдарына арналған парақ:

  • 1.2 — сабақты бақылау: 70 / 70 / 80 / 80 балл;
  • 2.1 — оқушылардың олимпиадалары мен байқаулары (кемінде 1 қатысушы), 2.2 — өз байқаулары (кемінде 2 қатысу): 1–4 балл, жүлделі орын үшін +1;
  • 3.1 — семинар мен конференцияларда сөз сөйлеу (сарапшы, зерттеуші, шебер), 3.2 — оқулық, үлгілік оқу бағдарламаларын әзірлеу немесе зерттеушіге 20 жыл, шеберге 25 жыл үздіксіз өтіл — 5 балл, 3.3 — шығармашылық және сараптамалық топтар, жобалар;
  • 4.1 — курстар: 36 / 36 / 72 / 72 сағат, 4.2 — буллингтің алдын алу курсы — 5 балл;
  • 5.1 — тәлімгерлік (зерттеуші — кемінде 1 педагог, шебер — кемінде 2);
  • 6.1 — «Адал азамат» бойынша 5 сағат сыныптан тыс іс-шара — 3 балл.

Пилотта мектепке дейінгі ұйымдардың, ТжКБ-ның, қосымша білім берудің, арнайы педагогтердің, психологтердің және жетім балаларға арналған ұйымдардың өз парақтары бар, қорытындылары басқа. Өз балыңызды критерийлер бойынша аттестаттау баллдарының калькуляторында есептеңіз.

Калькулятор
6

Менде қанша балл бар

Қолыңызда барын белгілеңіз — калькулятор мектепке арналған пилот парағы бойынша қорытындыны және әзірге 0 тұрған критерийлерді көрсетеді. Жоғарыдағы ауыстырғыш — № 83 қағидаларға.

Жүйе
Мектеп педагогінің цифрлық профилін бағалау парағы (6-қосымша)
Санат
1.2 Сабақты бақылаукерегі 4 × 70
Бақыланған сабақПарақтың орташа балы
2.1 Оқушылардың олимпиадасы, байқауыкерегі 1 · ұйым
2.2 Кәсіби байқауларға қатысукерегі 1 · ұйым · саны 2
3.3 Шығармашылық топ, жобакерегі 1 · ұйым
4.1 Біліктілікті арттыру курсыКурс сағаты · керегі 36
4.2 Буллингтің алдын алу курсы+5
6.1 «Адал азамат» сыныптан тыс іс-шаралары«Адал азамат» іс-шара сағаты · керегі 5
Парақ бойынша балл0 / 82
7

Сабақты бақылау

Сабақты бақылау — екі парақта да ең салмақты критерий (1.2). Бақылау парақтары әртүрлі.

№ 159-НҚ пилот · Бақылау парағы: 5-қосымша, мектеп сабағы — ең көбі 99 балл (33 көрсеткіш, әрқайсысы 0–3)
№ 83 қағидалар: 14-қосымша — 12 критерий, әр көрсеткіш 0–3, ең көбі 102
МодераторПилот4 бақылау, 70 балл№ 83жылына 5 бақылау, 61 (70)
СарапшыПилот4 бақылау (біреуі — аудан не қала деңгейінде), 70 балл№ 83жылына 5 бақылау, 71 (80)
ЗерттеушіПилот3 онлайн және 3 офлайн, 80 балл№ 83жылына 5 бақылау, 81 (90)
ШеберПилот4 онлайн және 4 офлайн, 80 балл№ 83жылына 5 бақылау, 91 (102)
Толығырақ: кім бақылайды, бес бақылау қалай өтеді, басқа ұйымдардың парақтары

№ 83 қағидалар бойынша баллдар 12-қосымшада қалай жазылса, солай берілген. Сабақты басшы, орынбасар, әдіскер, әріптестер бақылайды; қағидалар бойынша кемінде бір бақылау аттестаттау комиссиясының мүшесі мен әдістемелік кабинет әдіскерінен болуы керек, пилотта — тиісті деңгейдегі комиссия мүшесі мен әдіскерден (офлайн сабақтар) және тәуелсіз сарапшылардан (онлайн сабақтар).

Қағидалардың 12-қосымшасына ескерту бойынша: 5 бақылау әртүрлі күндері 5 түрлі сабақта өткізіледі; сабақты екі не одан көп бақылаушы қараса, олардың баллдары қосылып, орташа арифметикалық мәні алынады. Платформада аттестатталатын педагогтердің парағына мөр басу қажет емес.

Пилотта басқа ұйым түрлерінің өз бақылау парақтары бар: мектепке дейінгі ұйым — 81 балл, ТжКБ — 111, өндірістік оқыту шебері — 78, концертмейстер — 66, қосымша білім беру — 99, арнайы педагогтер — 90, ПМПК — 102, педагог-ассистент — 102, жетім балаларға арналған ұйымдар — 75. Екі парақтың критерийлері мен толтыру үлгісі — «Аттестаттауға арналған сабақты бақылау парағы» бетінде.

8

Құжаттар мен эссе

Құжаттар тізбесі — № 83 қағидалардың 1-қосымшасының 9-жолында және пилот тәртібінің 2-қосымшасының 9-жолында.

Құжат · № 83 қағидалар (1-қосымша) / Пилот (2-қосымша)№ 83Пилот

Эссе тек № 83 қағидалар бойынша керек: көлемі 250–300 сөз, тақырыптарын жыл сайын уәкілетті орган айқындайды, портфолионы жинағанда академиялық адалдық қағидаты сақталады (59-тармақ). Пилот тізбесінде эссе жоқ.

Толығырақ: мемлекеттік жүйелерден не келеді, Платформада не қалыптасады

Жеке басы, білімі мен еңбек қызметі туралы мәліметтер мемлекеттік жүйелерден «электрондық үкімет» шлюзі арқылы алынады. Қағидалар бойынша модератор мен сарапшыда және пилоттың барлық қатысушысында сертификаттар, куәліктер, жетістіктер (пилотта бақылау парақтары да) Платформада қалыптасады. Портфолионы қалай жинау және эссені қалай жазу керегі — «Аттестаттауға құжаттар мен портфолио» бетінде.

9

Аттестаттауға жарамды байқаулар мен олимпиадалар

Оқушылардың байқаулары (2.1 критерий) мен педагогтің өз кәсіби байқаулары (2.2) мына тізбелердің біріне кірсе ғана есептеледі (№ 83 қағидалар, 5-тармақ):

  1. 1ҚР БҒМ 2011 жылғы 7 желтоқсандағы № 514 бұйрығымен бекітілген республикалық және халықаралық олимпиадалар мен байқаулардың Тізбесі (№ 7355 болып тіркелген);
  2. 2облыстың, республикалық маңызы бар қаланың немесе астананың білім басқармасы бекіткен тізбе;
  3. 3білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісілген тиісті саланың уәкілетті органының тізбесі.

Деңгей санатпен бірге өседі: модераторға білім беру ұйымы деңгейі жеткілікті, сарапшыға аудан не қала, зерттеушіге облыс, шеберге республика не халықаралық деңгей керек. Балл деңгейіне қарай 1-ден 4-ке дейін, жеңімпаз не жүлдегер болса, санына қарамастан 1 балл қосылады. Пилотта оқушылардан кемінде 1 қатысушы, педагогтің өзінен аттестаттау кезеңінде кемінде 2 қатысу керек (6-қосымша). № 514 бұйрық бойынша байқаулар тізімі мен деңгейлері — «Аттестаттауға жарамды конкурстар» бетінде.

10

«Ұстаз» ұлттық платформасында және egov арқылы қалай өтініш беру керек

Маңызды. «Ұстаз» педагогтің үздіксіз кәсіби дамуының ұлттық платформасы — мемлекеттік платформа (№ 83 қағидалар, 2-тармақ). Аттестаттауға өтініш сонда немесе egov.kz-те беріледі. Bilim Plus Ұстаз — басқа сервис, біздің мұғалім кабинетіміз: ол өтініш қабылдамайды, тек дайындалуға көмектеседі — «Санат» бөлімінде балл мен құжат жинайсыз.

№ 159-НҚ пилот — барлық санат тек Платформа арқылы (20-тармақ):

  1. 1Платформада Тәртіптің 1-қосымшасындағы нысан бойынша өтініш беріңіз.
  2. 2Бір жұмыс күні ішінде жеке кабинетке қабылдау туралы хабарлама келеді; құжаттар толық болмаса — жетіспейтін құжаттар көрсетілген бас тарту хабарламасы (21-тармақ). Кешке немесе демалыс күні берілген өтініш келесі жұмыс күні тіркеледі.
  3. 3Кәсіби цифрлық профиль Платформада деректер базаларынан жиналады; цифрлық түрде жоғын бірінші басшының бұйрығымен тағайындалған жауапты адам қолмен енгізеді (29-тармақ). Комиссия профильге өзі ештеңе қоспайды.
  4. 4Комиссия құжаттарды, оның ішінде бақылау парақтарын 10 жұмыс күні ішінде қарайды (30-тармақ) және бағалау парағын Платформа арқылы толтырады (31-тармақ).
  5. 5Хаттамадан үзінді жеке кабинетке автоматты түрде келеді (33-тармақ), бұйрық Платформа арқылы мектепке жіберіледі, куәлікті білім беру ұйымы береді (34-тармақ).

Қызмет мәртебесін ЭЦҚ болса Платформадағы жеке кабинеттен көруге болады, анықтама — 1414 Бірыңғай байланыс орталығы (1-қосымша, 11-жол).

11

«Санат»-та балл мен құжат жинау

«Санат» — Bilim Plus Ұстаз мұғалім кабинетінің бөлімі: пилот пен № 83 қағидалар парақтары бойынша балл есептегіш, дәлелдерге арналған орын және сабақ жоспарын бақылау парағы бойынша тексеру. Өтініш бәрібір мемлекеттік «Ұстаз» платформасында немесе egov-та беріледі.

Аттестаттауға өтініш мемлекеттік ұлттық «Ұстаз» платформасында немесе egov арқылы беріледі. Bilim Plus Ұстаз — басқа сервис: дайындалуға көмектеседі, бірақ өтініш қабылдамайды.

«Санат» туралыКабинетіңіз бар болса — «Санат»-ты ашу
12

2026–2027 жылғы аттестаттау мерзімдері

№ 159-НҚ пилот · 2026«Өрлеу» түсіндірмесі — ашық түспен
Пилот туралы бұйрықтың қолданылуы2026 жылғы 1 тамыз — 31 желтоқсан · № 159-НҚ, бұйрықтың 6-тармағы
Пилоттың басталуы2026 жылғы 1 қыркүйектен · № 159-НҚ, бұйрықтың 1-тармағы
Пилотта өтініш қабылдау2026 жылғы 1 қыркүйектен 15 желтоқсанға дейін · № 159-НҚ, 2-қосымша, 11-жол
Пилотта өтініш қабылдау2026 жылғы 20 қыркүйек — 15 желтоқсан · «Өрлеу» КЕАҚ түсіндірмесі бойынша
Материалдарды Платформаға жүктеу2026 жылғы 1–14 желтоқсан · «Өрлеу» КЕАҚ түсіндірмесі бойынша
Комиссия цифрлық профильді қарайды2026 жылғы 1 қыркүйек — 15 желтоқсан · № 159-НҚ, 28-тармақ
№ 83 қағидалар
Аттестаттау комиссияларын құруағымдағы оқу жылының 1 қыркүйегіне дейін№ 83, 19-тармақ
Қағидалар бойынша аттестаттауға өтінішуәкілетті орган айқындаған мерзімде; аттестаттау — оқу жылында 1 рет№ 83, 13-тармақ; 1-қосымша, 11-жол
ПББуәкілетті орган айқындаған мерзімде; нәтиже 1 жыл жарамды№ 83, 37, 53-тармақ
Комиссия портфолионы қарайдықаңтар — тамыз№ 83, 58-тармақ
ПББ бойынша апелляциятесттен кейін 30 минут ішінде, залдан шықпай; қарау — 15 жұмыс күні№ 83, 48, 52-тармақ

Бұйрық мәтінінде пилотқа өтініш қабылдау 1 қыркүйектен басталады, «Өрлеу» КЕАҚ түсіндірмесінде — 20 қыркүйектен; аяқталу мерзімі бірдей. Өтініш уақтылы берілмесе, комиссия бір жыл мерзімге қолданыстағыдан бір деңгей төмен санат беруі мүмкін (№ 83 қағидалар, 46-тармақ). ПББ тестілеу кестесі — «ПББ кестесі» мақаласында.

13

Мерзімінен бұрын аттестаттау

Санатты мерзімінен бұрын кезекті аттестаттаудан кейін кемінде 2 жыл өткен соң, қызмет нәтижелері талаптарға сай болса беруге болады (№ 83 қағидалар, 63-тармақ):

педагог-сарапшы≥ 4талап тізімнентізімнен кемінде 4 талап: облыстық не республикалық кәсіби шеберлік байқауының жүлдегері, сол деңгейдегі олимпиада жүлдегерін дайындаған, аудандық не қалалық «Үздік педагог» атағы, облыс деңгейінде тәжірибені жинақтау, ОӘК не бағдарлама авторы, ағылшын тілін С1-ден төмен емес деңгейде меңгеріп, пәнді ағылшынша оқыту және т.б.;
педагог-зерттеуші≥ 5талап тізімненкемінде 5 талап: халықаралық деңгейге дейінгі байқаулардың жүлдегері, республикалық не халықаралық олимпиада жүлдегерін дайындаған, бекітілген тізбедегі оқулық не құрал авторы, облыстық «Үздік педагог» атағы, ғылым кандидаты, докторы не PhD дәрежесі және кемінде 3 жыл өтіл және т.б.;
педагог-шебер≥ 6талап тізімненкемінде 6 талап: халықаралық олимпиада жүлдегерін дайындаған, халықаралық кәсіби шеберлік байқауының жүлдегері, республикалық ОӘК ұсынған бағдарламалар авторы, жарияланымдар, республика деңгейінде тәжірибе тарату, «Қазақстан Республикасының үздік педагогы» атағы және т.б.
Толығырақ: басшылар, ПББ, «сәйкес келмейді» шешімі, пилот

Бірінші басшылар мен орынбасарларға мерзімінен бұрын беру нәтижелер үздіксіз 2 жыл сақталса мүмкін (64-тармақ). Мерзімінен бұрын аттестаттауда ПББ жылына бір рет тегін (41-тармақ). Комиссия «сәйкес келмейді» десе, қолданыстағы санат мерзімі біткенге дейін сақталады (қағидалардың 24-тармағы, пилот тәртібінің 32-тармағы). Мерзімінен бұрын аттестатталуға үміттенетіндер де пилотқа кіре алды (Тәртіптің 4-тармағы).

14

ПББ-дан босату

ПББ-сыз, тек кешенді жинақтау бойынша санат алатындар:

ағылшын, неміс, француз тілі мұғалімдері — қолданыстағы сертификатпен (55-тармақ): модератор — IELTS 6,5 не TOEFL iBT 79–84, DELF B2, Goethe-Zertifikat B2; сарапшы — IELTS 6,5 не TOEFL 85–93, B2; зерттеуші — IELTS 7 не TOEFL 94–101, C1; шебер — IELTS 7,5 не TOEFL 102–109, C1;
қытай, түрік, араб және басқа тілдердің мұғалімдері — тіл елінде ресми танылған сертификатпен (56-тармақ): B2 — модератор, C1 не C2 — сарапшы;
30 және одан көп жыл өтілі бар педагогтер — бұрын берілген санатты растағанда (57-тармақ, 1-тармақша);
«бірінші» не «жоғары» санаты бар педагогтер — «педагог-модератор» санатын алғанда (57-тармақ, 2-тармақша);
«педагог-зерттеуші» мен «педагог-шебер» санатын қатарынан екі реттен артық емес растайтындар (57-тармақ, 3-тармақша).
Толығырақ: аттестаттаудың өзінен босатылатындар

Аттестаттаудың өзінен босатылатындар: жасы бойынша зейнеткерлікке төрт жылдан аз қалған педагогтер — санат өтініш негізінде сақталады (30-тармақ); «педагог-модератор» санаты аттестаттаусыз Президенттік кадрлық резервке кіргендерге, ғылым кандидаты мен докторларына, PhD-ге, Nazarbayev University және «Болашақ» тізіміндегі шетелдік ЖОО түлектеріне, CELTA не DELTA сертификаты бар мұғалімдерге және т.б. беріледі (32-тармақ). Өтіл туралы толығырақ — «30 жыл өтіл және ПББ» мақаласында.

15

2027 жылы не болады

Пилот туралы бұйрық 2026 жылғы 31 желтоқсанды қоса алғанда қолданылады (№ 159-НҚ бұйрықтың 6-тармағы). Пилот кезінде педагогтің бұрын алған санаты жаңа санат берілгенге (расталғанға) дейін сақталады (Тәртіптің 40-тармағы, 2026 жылғы 1 қыркүйектегі № 237-НҚ бұйрықпен толықтырылған). Пилотта берілген санат аттестаттаушы органның бұйрығы шыққан күннен бастап бес жыл жарамды (Тәртіптің 34-тармағы).

№ 83 қағидалар — мерзімі шектелмеген тұрақты акт. Қазіргі мәтіні бойынша комиссия портфолионы қаңтар мен тамыз аралығында қарайды (58-тармақ), ал ПББ уәкілетті орган айқындаған мерзімде өтеді (37-тармақ). Пилотты ұзарту туралы шешім де, 2027 жылға арналған аттестаттау қағидалары да әзірге жарияланған жоқ — олар шыққанда бет жаңартылады. ПББ-ға алдын ала дайындалуға болады: мұғалімдерге арналған ПББ сынақ тесті, басшыларға — басшылардың ПББ-сы.

Жиі қойылатын сұрақтар

2026 жылы педагогтерді аттестаттау қашан өтеді?

№ 159-НҚ пилотта комиссия цифрлық профильді 2026 жылғы 1 қыркүйек пен 15 желтоқсан аралығында қарайды (28-тармақ), өтініш 15 желтоқсанға дейін қабылданады. № 83 қағидалар бойынша комиссия портфолионы қаңтар мен тамыз аралығында қарайды (58-тармақ).

ПББ тапсыру керек пе?

№ 83 қағидалар бойынша — иә, 55–57-тармақтардағы жағдайлардан басқа (тіл сертификаттары, растау кезінде 30 жыл өтіл және т.б.). № 159-НҚ пилоттың қатысушылары ПББ тапсырмайды: тек біліктілікті бағалау және кешенді жинақтау (Тәртіптің 5-тармағы).

Педагог-модераторға қанша балл керек?

№ 83 қағидалар бойынша — ПББ-дан кемінде 60 % және портфолионы бағалау парағы бойынша 68 балл (12-қосымша). Пилотта мектеп педагогіне цифрлық профильді бағалау парағы бойынша 82 балл керек (6-қосымша), ПББ-сыз.

Аттестаттауға өтінішті қайда беру керек?

Пилотта — тек «Ұстаз» ұлттық платформасында. № 83 қағидалар бойынша модератор мен сарапшы Платформа арқылы, зерттеуші, шебер, басшылар мен орынбасарлар egov.kz арқылы береді (15-тармақ). Bilim Plus Ұстаз өтініш қабылдамайды, балл мен құжат жинауға көмектеседі.

Педагогтің кәсіби цифрлық профилі деген не?

Бұл пилоттағы педагог материалдары, олар Платформада әртүрлі деректер базаларынан қалыптасады; жетіспегенін бірінші басшының бұйрығымен тағайындалған жауапты адам енгізеді (Тәртіптің 29-тармағы). Комиссия профильді 6-қосымшадағы бағалау парағы бойынша бағалайды және оған өзі ештеңе қоспайды.

Аттестаттауға қандай құжаттар керек?

Өтініш, курс сертификаттары, санат туралы куәлік пен бұйрық, өз жетістіктері мен оқушылардың жетістіктерін растайтын құжаттар; диплом мен еңбек жолы — цифрлық жүйелерде болмаса. № 83 қағидалар бойынша 250–300 сөздік эссе қосылады, пилотта — бақылау парақтары.

Аттестаттау кезінде санат сақтала ма?

Иә. Пилот кезеңінде бұрын алынған санат жаңасы берілгенге не расталғанға дейін сақталады (Тәртіптің 40-тармағы). Мерзімінен бұрын аттестаттауда «сәйкес келмейді» шешімі шықса, қолданыстағы санат мерзімі біткенге дейін сақталады.

Педагогтер аттестаттаудан қаншалықты жиі өтеді?

Педагогтер, әдіскерлер және басшы орынбасарлары — кемінде бес жылда бір рет, бірінші басшылар — үш жылда бір рет (№ 83 қағидалар, 3-тармақ). Санаттың қолданылу мерзімі — 5 жыл, бірінші басшыларда — 3 жыл (26-тармақ).

83 бұйрық деген не?

Бұл Педагогтерді аттестаттаудан өткізу қағидалары мен шарттарын бекіткен ҚР БҒМ 2016 жылғы 27 қаңтардағы № 83 бұйрығы. Соңғы өзгерістер 2026 жылғы 25 мамырдағы № 137-НҚ және 2026 жылғы 3 шілдедегі № 190-НҚ бұйрықтармен енгізілген.

2027 жылы аттестаттау бола ма?

№ 83 қағидалар мерзімсіз қолданылады, ал № 159-НҚ пилот — 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін. 2027 жылға арналған аттестаттау қағидалары әзірге жарияланған жоқ; № 83-тің қазіргі мәтіні бойынша портфолио қаңтар мен тамыз аралығында қаралады.