Педагогті аттестаттауға құжаттар, портфолио және эссе
2026 жылы аттестаттауға қандай құжат керек, мемлекеттік жүйелерден не өзі келеді, мектептегі жауапты адам нені енгізеді, бағалау парағының әр бөліміне қандай дәлел жинау керек, эссені қалай жазу және өтінішті қайда беру — № 83 қағидалар мен № 159-НҚ пилот мәтіні бойынша.
Аттестаттауға құжаттар тізбесі
Тізбе — «Мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесінің» 9-жолы: № 83 қағидалардың 1-қосымшасы (13-тармақ осыған сілтейді) және пилот Тәртібінің 2-қосымшасы (18-тармақ).
| № 83 қағидалар (1-қосымша) | № 159-НҚ пилот (2-қосымша) |
|---|---|
| 1) өтініш | 1) өтініш |
| 2) білімі туралы диплом — цифрлық жүйелерде мәлімет болмаса | 2) диплом — цифрлық жүйелерде мәлімет болмаса |
| 3) қайта даярлау курстары туралы құжат (бар болса) | 3) қайта даярлау курстары туралы құжат (бар болса) |
| 4) еңбек қызметін растайтын құжат — цифрлық жүйелерде мәлімет болмаса | 4) еңбек қызметін растайтын құжат — цифрлық жүйелерде мәлімет болмаса |
| 5) уәкілетті органмен келісілген бағдарламалар бойынша біліктілікті арттыру курстарының сертификаты | 5) сондай біліктілікті арттыру курстарының сертификаты |
| 6) берілген біліктілік санаты туралы куәлік және бұйрық (санаты барларға) | 6) куәліктің көшірмесі және 7) санат туралы бұйрықтың көшірмесі (санаты барларға) |
| 7) кәсіби жетістіктерді және тәжірибені жинақтауды (таратуды) растайтын құжаттар | 8) кәсіби жетістіктерді растайтын құжаттар |
| 8) білім алушылардың жетістіктерін растайтын құжаттар | 10) білім алушылардың жетістіктерін растайтын құжаттар |
| 9) эссе (250–300 сөз) | 9) педагогикалық қызметті бақылау парақтары |
Қызмет тегін (7-жол). Құжаттар дәйексіз болса, талаптарға сәйкес келмесе немесе дербес деректерге қол жеткізуге келісім болмаса, қабылдаудан бас тартылады (10-жол). Басшыларға тізбе бірдей, олардың материалдары 13-қосымша бойынша бағаланады.
Не өзі жиналады, ал нені жауапты адам енгізеді
- Мемлекеттік жүйелерден. Жеке басын куәландыратын құжаттар, білімі және (Қағидалар бойынша) еңбек қызметі туралы мәліметтер «электрондық үкімет» шлюзі арқылы алынады (1 және 2-қосымшалар, 9-жол).
- Платформада. № 83 қағидалар бойынша модератор мен сарапшыда тізбенің 3, 5, 6, 7, 8-құжаттары Платформада қалыптасады (1-қосымша); пилотта — 3, 5–10-құжаттар, бақылау парақтарын қоса (2-қосымша).
- Қолмен. Цифрланған деректер болмаса, оларды бірінші басшының бұйрығымен тағайындалған жауапты адам енгізеді (Қағидалардың 60-тармағы, Тәртіптің 29-тармағы).
- Тексеру. Педагог автоматты түрде енгізілген және жиналған деректердің толықтығын жеке кабинетте тексереді; комиссия портфолио мен профильге ештеңе қоспайды (60, 29-тармақтар).
- Мөр. 12-қосымшада дәлелдер ұйымның мөрімен және басшының қолымен расталады — Платформада аттестатталатын педагогтердің материалдарынан басқа.
Қағидалар бойынша зерттеуші, шебер, басшылар мен орынбасарлар құжатты egov.kz арқылы береді (15-тармақ). Портфолиода дәйексіз мәлімет үшін педагог бес жылға, басшы үш жылға аттестаттаудан шеттетіледі, санаты төмендейді (62-тармақ).
Бағалау парағының бөлімдері бойынша портфолио
№ 83 қағидалардың 12-қосымшасы әр бөлімге атайтын дәлелдер:
| Парақ бөлімі | Не тіркеу керек |
|---|---|
| 1.1 Білім сапасы (3 жылдық динамика) | нәтижелерді талдау қорытындылары бар сапа мониторингі, салыстырмалы кестелер не диагностикалық құралдар деректері |
| 1.2 Оқыту сапасы | басшы, орынбасар, әдіскер, әріптестердің сабақты бақылау парақтары; кемінде біреуі — аттестаттау комиссиясының мүшесі мен әдістемелік кабинет әдіскерінен |
| 2.1–2.2 Жетістіктер | № 514 Тізбедегі не білім басқармасы тізбесіндегі байқаулар бойынша сертификаттың, грамотаның, алғыс хаттың көшірмелері |
| 3.1 Оқу-әдістемелік материалдар | оқу-әдістемелік кеңес хаттамасынан үзінді, материалдарға сілтеме |
| 3.2 Сөз сөйлеу | бұйрықтан үзінді не іс-шара бағдарламасы және материалдарға сілтеме |
| 3.3 Жарияланым | басылымның көшірмесі не басылымға сілтеме |
| 3.4 Шығармашылық топтар, қазылар алқасы | бұйрықтан үзінді, хат |
| 3.5 Тәжірибені тарату | бұйрықтан үзінді, анықтама, бағдарлама, іс-шара материалдарына сілтеме |
| 4.1 Курстар | сертификат көшірмелері және алған білімді тәжірибеге енгізуді растайтын құжат |
| 5.1 Сынып жетекшілік | бұйрықтан үзінді, тәрбие жұмысының талдауы (болса) |
Марапат, грамота, алғыс хаттың өзі үшін қосымша балл берілмейді (12-қосымшаның ескертпесі). Пилотта: баяндамаға — бұйрықтан үзінді не бағдарлама; 3.2 критерийіне — жарияланым көшірмесі, бұйрықтар, өтілді растайтын құжаттар; тәлімгерлікке — басшы бекіткен жұмыс жоспары және сүйемелдеудің нәтижелілігі (6-қосымша). Әр бөлім қанша балл береді — баллдар калькуляторында, санаттар бойынша талаптар — «Педагогтің біліктілік санаттары» бетінде.
Аттестаттауға арналған эссе
Эссе тек № 83 қағидалар бойынша керек. Мәтінде ол туралы:
- көлемі — 250–300 сөз (59-тармақ және 1-қосымша, 9-жол);
- эссе тақырыптарын жыл сайын білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындайды (59-тармақ);
- портфолионы қалыптастыруда академиялық адалдық қағидаты сақталады (59-тармақ).
2026 және 2027 жылдардың эссе тақырыптары Қағидалар мәтінінде жоқ — оларды уәкілетті органның хабарландыруынан алу керек. № 159-НҚ пилоттың құжаттар тізбесінде эссе жоқ.
Bilim Plus Ұстаз «Санат» бөлімінде берілген тақырыпқа ЖИ-нұсқасын алып, оны өз сөзіңізбен қайта жазуға болады.
Аттестаттауға өтініш: қайда және қалай беру керек
Өтініш мемлекеттік «Ұстаз» ұлттық платформасында немесе egov.kz-те беріледі — Bilim Plus Ұстаз (біздің мұғалім кабинетіміз) дайындалуға көмектеседі: балл мен құжатты «Санат»-та жинайсыз.
- Нысан. Қағидалар бойынша — 2-қосымша: аты-жөні, ЖСН, лауазымы, жұмыс орны, электрондық поштасы, мәлімделген және қазіргі санаты мен оның мерзімі (13-тармақ). Пилотта — Тәртіптің 1-қосымшасы (18-тармақ).
- Қайда. Қағидалар бойынша модератор мен сарапшы — Платформа арқылы, зерттеуші, шебер, басшылар мен орынбасарлар — egov.kz арқылы (15-тармақ). Пилотта — тек Платформа арқылы (20-тармақ).
- Жауап. Бір жұмыс күні ішінде жеке кабинетке қабылдау не бас тарту туралы хабарлама келеді; жұмыстан кейін не демалыста берілген өтініш келесі жұмыс күні тіркеледі (Қағидалардың 16-тармағы, Тәртіптің 21-тармағы).
- Мерзім. Қағидалар бойынша — уәкілетті орган белгілеген мерзімде; комиссия портфолионы қаңтар мен тамыз аралығында қарайды (13, 58-тармақтар). Пилотта өтініш 2026 жылғы 1 қыркүйектен 15 желтоқсанға дейін қабылданады (2-қосымша, 11-жол); «Өрлеу» КЕАҚ түсіндірмесі бойынша — 20.09–15.12, материалдарды жүктеу 1–14.12.
- ПББ-ға өтініш — бөлек, 8-қосымшадағы нысанмен қашықтан беріледі (37-тармақ); онда тіл, күн, уақыт және тест өтетін орын таңдалады (44-тармақ). Пилот қатысушыларына ПББ керек емес.
Қадамдап — гидтің «„Ұстаз“ платформасында және egov арқылы өтініш беру» бөлімінде.
Құжаттарды «Санат»-та жинау
Bilim Plus Ұстаз «Санат» бөлімінде — парақтың әр критерийіне дәлелдер тізімі, файлдарға орын және эссе нұсқасы. Өтініш бәрібір мемлекеттік «Ұстаз» платформасында не egov.kz-те беріледі.
Аттестаттауға өтініш мемлекеттік ұлттық «Ұстаз» платформасында немесе egov арқылы беріледі. Bilim Plus Ұстаз — басқа сервис: дайындалуға көмектеседі, бірақ өтініш қабылдамайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Педагогті аттестаттауға қандай құжаттар керек?
Өтініш, курс сертификаттары, санат туралы куәлік пен бұйрық, өз жетістіктері мен оқушылардың жетістіктерін растайтын құжаттар; диплом мен еңбек қызметі туралы құжат — цифрлық жүйелерде жоқ болса. № 83 қағидалар бойынша эссе қосылады, пилотта — бақылау парақтары.
Аттестаттауға эссе неше сөз болуы керек?
250–300 сөз (№ 83 қағидалар, 59-тармақ). Тақырыптарды жыл сайын уәкілетті орган айқындайды; Қағидалар мәтінінде олар жоқ. Пилотта эссе талап етілмейді.
«Ұстаз» платформасына құжатты кім жүктейді?
Көбі Платформада деректер базаларынан автоматты жиналады. Цифрлық түрде жоғын директордың бұйрығымен тағайындалған жауапты адам енгізеді; педагог толықтығын жеке кабинетте тексереді (Қағидалардың 60-тармағы, Тәртіптің 29-тармағы).
Портфолионы мөрмен растау керек пе?
12-қосымша бойынша дәлелдер ұйымның мөрімен және басшының қолымен расталады, Платформада аттестатталатын педагогтердің материалдарынан басқа.
Аттестаттауға өтінішті қайда беремін?
Мемлекеттік «Ұстаз» ұлттық платформасында (модератор, сарапшы, пилоттың барлық қатысушысы) немесе egov.kz-те (зерттеуші, шебер, басшылар) — № 83 қағидалар, 15-тармақ. Bilim Plus Ұстаз өтініш қабылдамайды.