Аттестаттауға арналған сабақты бақылау парағы
2026 жылы аттестаттау үшін сабақты бақылаудың екі парағы қолданылады: № 83 қағидалар бойынша (14-қосымша, ең көбі 102 балл) және № 159-НҚ пилот бойынша (5-қосымша, мектеп сабағында ең көбі 99). Критерийлері ұқсас, бірақ бірдей емес. Төменде — парақтардың айырмасы, ең жоғары баллы бар барлық критерийлер, әр санатқа қанша бақылау және қандай балл керек, толтырылған үлгі.
Екі парақтың айырмасы
| № 159-НҚ пилот, 5-қосымша | № 83 қағидалар, 14-қосымша | |
|---|---|---|
| Кімге | Пилотқа қатысушылар; мектеп сабағына — «Орта білім беру ұйымы педагогінің сабағын бақылау парағы» | Қағидалар бойынша аттестатталатындардың бәрі; мектепке, қосымша білімге, ТжКБ мен балалар үйлеріне бір парақ |
| Критерий | 12 | 12 |
| Көрсеткіш | 33 | 34 |
| Шкала | әр көрсеткішке 0–3 | әр көрсеткішке 0–3 |
| Ең көбі | 99 | 102 |
| Бақылау саны | аттестаттау кезеңінде 4–8, зерттеуші мен шеберде жартысы — онлайн | жылына 5, әртүрлі күндері 5 түрлі сабақта |
| Басқа нысандар | Тағы 10: мектепке дейінгі ұйым — 81, ТжКБ — 111, өндірістік оқыту шебері — 78, концертмейстер — 66, қосымша білім — 99, арнайы педагогтер — 90, ПМПК — 102, педагог-ассистент — 102, балалар үйлері — 75; сабақтан тыс іс-шара — 39 | Ең көбі 102 болатын тағы 3: мектепке дейінгі ұйым, арнайы педагогтер мен түзету кабинеттері, ПМПК |
Пилоттың мектеп парағында № 83 парағынан не басқаша:
- 1.1-ге көрсеткіш қосылған: сабақ уақтылы басталады, регламент сақталады, оқушылар пікір айтып, сұрақ қоя алады;
- 1.2 мен 1.3-те зерттеуші мен шеберге бөлек көрсеткіш (тәжірибені зерттеу, авторлық бағдарлама) жоқ;
- «өзін-өзі және өзара бағалаудың» орнына — сабақтың барлық кезеңінде өзін-өзі бағалау;
- 2.2-де бір көрсеткіш — жеке қажеттілікті ескерген цифрлық ресурстар, дереккөз сілтемелерінсіз;
- 2.4-ке барлық оқушының қатысуы мен сауатты сөйлеу теңгерімі қосылған;
- 2.6 — жалпы «құндылықтар» емес, «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасының құндылықтары: екі көрсеткіштің орнына төрт;
- 3.1-де алтының орнына төрт көрсеткіш: оқушыларды мақсат қоюға тарту және барлық кезеңде үлгерімді бағалау жоқ.
№ 83 қағидалар парағының критерийлері (14-қосымша)
| № | Критерий | Көрсеткіштер | Ең көбі |
|---|---|---|---|
| 1.1 | Сабақтың мақсаттары | оқу мақсаттарына сәйкес; нақты және барлығына қолжетімді | 6 |
| 1.2 | Оқыту әдістері мен ресурстары | мақсатқа, жас ерекшелігіне, білім беру қажеттіліктеріне сәйкес; тәжірибені зерттеу (зерттеуші) не авторлық бағдарлама (шебер) негізінде жоспарланады | 12 |
| 1.3 | Бағалау әдістері, құралдары | мақсат пен жасқа сәйкес; барлық кезеңде өзін-өзі және өзара бағалау жоспарланады; тәжірибені зерттеу не авторлық бағдарлама негізінде | 12 |
| 2.1 | Функционалдық сауаттылықты ескеріп материал ұсыну | терминдерді жүйелі меңгеру; ақпаратты іздеу, алу, түсіндіру тапсырмалары; материалды практикада қолдану тәсілін оқушылар анықтайды | 9 |
| 2.2 | Цифрлық ресурстар мен дереккөздер | педагог әзірлеген ЦБР; дереккөздерге сілтеме мен түсініктеме | 6 |
| 2.3 | Әдістер, тапсырмалар, саралау | өзара әрекеттесуге ықпал; қажеттіліктерді ескеру; саралау және нәтижесі төмендерге қосымша нұсқау; барлық кезеңде қызығушылықты арттыру | 12 |
| 2.4 | Сабақ құрылымы мен уақыт | құрылым сақталады, өзгеріске икемді; тайм-менеджмент; педагог пен оқушылардың сөйлеу теңгерімі | 9 |
| 2.5 | Оқушылардың өзара әрекеттесуі | жұмыс түрлерінің теңгерімі, топтағы рөлдер; талқылауға белсенді қатысу | 6 |
| 2.6 | Жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтар | ресурстар мен тапсырмалар құндылықтарды дамытады; оқушылар құндылықтарға адалдығын көрсетеді | 6 |
| 3.1 | Бағалау (мониторинг) | мақсат қоюға тарту; барлық кезеңде үлгерімді бағалау; барлығының мақсатқа жетуіне ықпал ететін құралдар; уақтылы кері байланыс; өзін-өзі және өзара бағалау; мақсатқа сай рефлексия | 18 |
| 4.1 | Сабақ бойынша рефлексия | сабақ оқушылардың мақсатқа жетуі бойынша бағаланады | 3 |
| 4.2 | Практиканы дамыту | практиканы дамыту бағыттары мен нақты іс-әрекеттері айқындалады | 3 |
| Барлығы | 34 көрсеткіш | 102 |
Парақтың соңында — «Ұсыныстар» өрісі, бақылаушы мен педагогтің қолы («Таныстым»). Қағидалар туралы толығырақ — «83 бұйрық: педагогтерді аттестаттау қағидалары» бетінде.
Пилоттың мектеп парағының критерийлері (5-қосымша)
| № | Критерий | Көрсеткіштер | Ең көбі |
|---|---|---|---|
| 1.1 | Сабақ мақсаттары | оқыту мақсаттарына сәйкес; нақты және барлығына қолжетімді; сабақ уақтылы, регламент сақталады, оқушылар пікір айтып, сұрақ қояды | 9 |
| 1.2 | Оқыту әдістері және ресурстар | мақсатқа, жас ерекшелігіне, білім беру қажеттіліктеріне сәйкес | 9 |
| 1.3 | Бағалау әдістері, құралдары | мақсат пен жасқа сәйкес; барлық кезеңде өзін-өзі бағалау жоспарланады | 9 |
| 2.1 | Функционалдық сауаттылықты ескеріп материал ұсыну | терминдерді меңгеру; ақпаратты іздеу мен түсіндіру тапсырмалары; практикада қолдану | 9 |
| 2.2 | Цифрлық ресурстар | жеке қажеттілікті ескерген ЦБР | 3 |
| 2.3 | Әдістер, тапсырмалар, саралау | оқушылардың өзара әрекеттесуі; қажеттіліктерді ескеру; саралау және нәтижесі төмендерге қосымша нұсқау; барлық кезеңде қызығушылықты арттыру | 12 |
| 2.4 | Сабақ құрылымы мен уақыт | құрылым сақталады, өзгеріске икемді; тайм-менеджмент; барлық оқушының қатысуы; сауатты сөйлеу теңгерімі | 12 |
| 2.5 | Оқушылардың өзара әрекеттесуі | жұмыс түрлерінің теңгерімі, топтағы рөлдер; талқылауға белсенді қатысу | 6 |
| 2.6 | «Адал азамат» бағдарламасының құндылықтары | оқудың қоғам, экология және ел үшін маңызын сезіну; саналы тәртіп, дресс-код, жеке шекараны құрметтеу; «Еңбегі адал» — академиялық адалдық; мемлекеттік рәміздерге, тілге, дәстүрге құрмет | 12 |
| 3.1 | Бағалау (мониторинг) | құралдар барлығының мақсатқа жетуіне ықпал етеді; уақтылы кері байланыс; барлық кезеңде өзін-өзі бағалау; мақсатқа сай рефлексия | 12 |
| 4.1 | Сабақ бойынша рефлексия | сабақ мақсатқа жету бойынша бағаланады | 3 |
| 4.2 | Практиканы дамыту | сабақ сапасын бағалау негізінде бағыттар мен нақты іс-әрекеттер | 3 |
| Жиыны | 33 көрсеткіш | 99 |
Бұйрық мәтінінде 2.6-да бес жол бар. «max 99» жиыны бірінші жол («сабақтың мазмұнында құндылықтардың жекелеген элементтері көрініс тапқан») критерийдің жалпы тұжырымы болса, ал балл астындағы төрт көрсеткішке қойылса шығады: 33 × 3 = 99. Біздің калькулятор да осылай есептейді. Пилот туралы бәрі — «Аттестаттау пилоты 2026» бетінде.
Бақылау парағының бланкісі Word-та
№ 159-НҚ пилотының бақылау парақтарының бос бланктарын (5-қосымша) — орта білім беру ұйымы педагогінің сабағы (12 критерий, 99 балл) және сабақтан тыс тәрбие іс-шарасы — DOCX форматында жүктеп алып, басып шығарып, бақылаушыға беруге болады. Бланктар бұйрық мәтіні бойынша жасалған: критерийлер, көрсеткіштер, 0–3 шкаласы, ұсынымдар мен қол қоюға арналған жолдар.
Басқа лауазымдардың парағы өзгеше: мектепке дейінгі ұйым (81 балл), колледж (111), өндірістік оқыту шебері (78), концертмейстер (66), қосымша білім беру (99), арнайы педагогтер мен түзету кабинеттері (90), ПМПК (102), педагог-ассистент (102), жетім балаларға арналған ұйымдар (75) — тоғыз бланктың бәрі төменде, «Басқа лауазымдардың парақтары» тізімінде. Бұйрықтағы жиыны көрсеткіштердің қосындысына тең болмаса (колледжде 34 көрсеткіш — 102 балл, ал басылғаны 111), бланкте жиыны бұйрықта басылғандай тұр, ал айырмашылықтың себебі «Санат» кабинетінде парақтың астында түсіндірілген.
Bilim Plus Ұстаз кабинетінде («Санат» → «Аттестация құжаттары») бланктің басы өзі толтырылады: аты-жөні, лауазымы, мектебі, ал жоспарланған сабаққа — сыныбы мен тақырыбы. Сол жерде 1-қосымша нысанындағы аттестаттауға өтініш, бақылаудан кейінгі сабақтың өзіндік талдауы, тәлімгерлік жоспары және бақылау парағына сай сабақтан тыс іс-шараның сценарийі бар.
Басқа лауазымдардың парақтары · 9
Мектепке дейінгі ұйым81 балл · DOCXКолледж (ТжКБ), педагог111 балл · DOCXӨндірістік оқыту шебері78 балл · DOCXКонцертмейстер66 балл · DOCXҚосымша білім беру99 балл · DOCXАрнайы педагогтер, түзету кабинеттері, ЕБҚ бар балалар орталықтары90 балл · DOCXПМПК: зерттеу және кеңес беру102 балл · DOCXПедагог-ассистент102 балл · DOCXЖетім балаларға арналған ұйымдар75 балл · DOCXСанатқа қанша бақылау және қандай балл керек
Бақылау саны мен қажетті балды бақылау парағының өзі емес, бағалау парағының 1.2-критерийі белгілейді: № 83 қағидалардың 12-қосымшасы және пилот Тәртібінің 6-қосымшасы (орта білім беру ұйымдарына арналған парақ).
| Санат | № 83 қағидалар, 12-қосымша | Пилот, 6-қосымша |
|---|---|---|
| Педагог-модератор | жылына 5 бақылау, 61 (70) | 4 бақылау, 70 |
| Педагог-сарапшы | жылына 5 бақылау, 71 (80) | 4 бақылау, біреуі — аудан (қала) деңгейінде, 70 |
| Педагог-зерттеуші | жылына 5 бақылау, 81 (90) | 3 онлайн және 3 офлайн, 80 |
| Педагог-шебер | жылына 5 бақылау, 91 (102) | 4 онлайн және 4 офлайн, 80 |
- № 83 қағидалар бойынша кім бақылайды: мектеп басшысы, орынбасары, әдіскері, педагогі; кемінде бір бақылау — тиісті деңгейдегі аттестаттау комиссиясының мүшесі мен әдістемелік кабинет әдіскерінен. Сабақты бірнеше бақылаушы қараса, баллдары қосылып, орташа мәні алынады (12-қосымшаға ескерту).
- Пилотта кім бақылайды: солар, оған қоса кемінде бір бақылау комиссия мүшесінен; зерттеуші мен шеберде офлайн сабақтарды комиссия мүшесі мен әдіскер, онлайн сабақтарды тәуелсіз сарапшылар қарайды.
- 12-қосымшадағы сан жұптары бұйрықтың өзінде осылай жазылған; мағынасы ашылмаған. Бағалау парағының жиыны бірінші санмен есептеледі.
- Мөр (№ 83 қағидалардың 12-қосымшасы): бақылау парағы мектептің мөрімен және басшының қолымен куәландырылады, Платформада аттестатталатын педагогтерден басқа.
1.2-критерий бойынша материал санатқа сәйкес келмесе — бақылау аз не балл қажеттіден төмен болса, — оған 0 қойылады: бұл 12 және 6-қосымшаларға ескертудегі жалпы қағида. Бағалау парағының басқа критерийлері — «Педагогтің біліктілік санаттары» және «Аттестаттау баллдарының калькуляторы» беттерінде.
Толтырылған бақылау парағының үлгісі
Бұл шартты мысал, нақты парақ емес. Мектеп сабағына арналған пилот парағы (5-қосымша, ең көбі 99). Сабақ: математика, 7-сынып, тақырыбы «Сызықтық функция». Педагог «педагог-сарапшы» санатына аттестатталады.
| № | Көрсеткіштер бойынша балл | Жиыны | Бақылаушы не көрді |
|---|---|---|---|
| 1.1 | 3 + 2 + 3 | 9-дан 8 | Мақсаттар бағдарлама бойынша, сабақ уақтылы басталды; екі оқушы мақсатқа жетпеді |
| 1.2 | 3 + 3 + 2 | 9-дан 8 | Тақырып бойынша графиктер мен карточкалар; нәтижесі төмен оқушыларға ресурс аз |
| 1.3 | 3 + 2 + 1 | 9-дан 6 | Өзін-өзі бағалау тек сабақ соңында жоспарланған |
| 2.1 | 2 + 2 + 2 | 9-дан 6 | Такси тарифі туралы есеп; ақпарат көзі біреу — оқулық |
| 2.2 | 2 | 3-тен 2 | Интерактивті график, оқушылардың деңгейі ескерілмеген |
| 2.3 | 3 + 2 + 1 + 2 | 12-ден 8 | Жұптық жұмыс; бүкіл сыныпқа бір тапсырма, саралау жоқ |
| 2.4 | 3 + 2 + 2 + 3 | 12-ден 10 | Құрылым сақталды, рефлексияға уақыт жетпеді |
| 2.5 | 3 + 2 | 6-дан 5 | Жұптағы рөлдер бөлінген, талқылау белсенді |
| 2.6 | 1 + 2 + 3 + 1 | 12-ден 7 | Өзіндік жұмыс көшірмей орындалды; тақырыптың ел өмірімен, дәстүрмен байланысы айтылмады |
| 3.1 | 2 + 3 + 2 + 2 | 12-ден 9 | Тапсырмадан кейін бірден кері байланыс; өзін-өзі бағалау барлық кезеңде емес |
| 4.1 | 2 | 3-тен 2 | Сабақ мақсат бойынша бағаланды, бірақ қысқа |
| 4.2 | 2 | 3-тен 2 | Бір даму бағыты аталды — саралау |
| 99-дан 73 | Ұсыныстар: деңгейлік тапсырмалар, әр кезеңде өзін-өзі бағалау, «Адал азамат» құндылықтарымен байланыс |
73 балл — профильді бағалау парағы модератор мен сарапшыға көрсеткен 70-тен жоғары, зерттеуші мен шеберге арналған 80-нен төмен. Пилотта бірнеше парақты осы шекпен қалай салыстыратыны — әрқайсысын ба, орташасын ба — Тәртіпте тікелей айтылмаған. Бұл сабаққа ең көп балл қосатын үш нәрсе: тапсырмаларды саралау (2.3), барлық кезеңде өзін-өзі бағалау (1.3 және 3.1) және сабақ мазмұнында «Адал азамат» құндылықтары (2.6). № 83 парағы бойынша дәл осы сабақ 102 балдық 34 көрсеткішпен бағаланар еді.
ҚМЖ-ны бақылаушының көзімен тексеру
Завуч, әдіскер не комиссия мүшесі келгенге дейін сабақ жоспарыңызға бақылаушы бағалайтындай қарап шыққан пайдалы. Bilim Plus Ұстаз мұғалім кабинетінің «Санат» бөлімінде ҚМЖ тексеру бар: сабақ жоспарын жүктесеңіз, ЖИ оны өз жүйеңіздің бақылау парағымен — № 83 қағидалардың 14-қосымшасы (102 балл) не пилоттың 5-қосымшасы (99) — бағалап, баллды көтеретін 3–5 түзетуді ұсынады. Сол жерде бақылаулардың есебін де жүргізуге болады: кім, қашан, қанша балл.
Жоспарды тексеру — дайындық, ресми бақылау емес: аттестаттауға тек бақылаушылар сабақта толтырған парақтар өтеді. Өтініш «Ұстаз» ұлттық платформасында (мемлекеттік) немесе egov.kz-те беріледі.
Аттестаттауға өтініш мемлекеттік ұлттық «Ұстаз» платформасында немесе egov арқылы беріледі. Bilim Plus Ұстаз — басқа сервис: дайындалуға көмектеседі, бірақ өтініш қабылдамайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Сабақты бақылау парағын кім толтырады?
Сабақтағы бақылаушы: мектеп басшысы, орынбасары, әдіскері не педагогі, сондай-ақ аттестаттау комиссиясының мүшесі, әдістемелік кабинет әдіскері; пилотта зерттеуші мен шебердің онлайн сабақтарын тәуелсіз сарапшылар қарайды. Педагог «Таныстым» деп қол қояды.
Аттестаттауға қанша бақылау керек?
№ 83 қағидалар бойынша — жылына әртүрлі күндері түрлі сабақтарда 5 бақылау (12-қосымша). Пилотта мектеп мұғаліміне: модератор мен сарапшыға — 4-тен, зерттеушіге — 3 онлайн және 3 офлайн, шеберге — 4 онлайн және 4 офлайн (6-қосымша).
Онлайн сабақ есепке алына ма?
Пилотта — иә: зерттеуші мен шеберде бақылаудың жартысы онлайн сабақта өтеді, оларды тәуелсіз сарапшылар қарайды (6-қосымша, 1.2-критерий). № 83 қағидаларда онлайн сабақ туралы ештеңе айтылмаған.
Бақылау парағы бойынша балл төмен болса, не істеу керек?
Парақтағы ұсыныстарды оқып, әлсіз критерийлерді келесі сабақтарда жақсартыңыз: № 83 қағидалар бойынша бақылау бесеу, бірнеше бақылаушы болса, орташасы алынады. Бақылау жиыны қажеттіден төмен болса, 1.2-критерийге 0 қойылады, сондықтан сабақ жоспарын алдын ала тексерген дұрыс.
Сабақты бақылау парағының бланкісін қайдан алуға болады?
№ 159-НҚ пилоты парақтарының бланктарын — сабақ және сабақтан тыс іс-шара — осы беттегі «Бақылау парағының бланкісі Word-та» бөлімінен Word форматында жүктеп алуға болады. № 83 қағидалар парағының нысаны — «Әділет» базасындағы қағидалардың 14-қосымшасында, сілтемелер беттің төменгі жағында; екі парақтың критерийлері жоғарыда толық берілген.