Педагог-сарапшы санатын 2026 жылы қалай алуға болады
«Педагог-сарапшы» (орысша — «педагог-эксперт») — модератордан кейінгі біліктілік санаты. Төменде — кім үміткер, № 83 қағидалардың 5-тармағы бойынша педагог сарапшы талаптары, ПББ шегі мен босату, портфолио парағы (84 балл) және пилоттағы цифрлық профиль парағы (87 балл), сабақты бақылау, мерзімінен бұрын беру, өтініш және куәлік.
- Өтіл
- модераторданбөлек өтіл талабы жоқ
- ПББ шегі
- 70 %39-тармақ · пилотта жоқ
- Портфолио
- 84 балл12-қосымша
- Пилот парағы
- 87 балл6-қосымша
- Сабақты бақылау
- 5 / жылпилотта — 4
- Санат мерзімі
- 5 жыл26-тармақ
Комиссия — аудандық (қалалық) білім бөлімі · өтініш — «Ұстаз» ұлттық платформасы
«Педагог-сарапшы» санатына кім үміткер бола алады
Сарапшыға өтінішті аудан (қала, облыстық маңызы бар қала) білім бөлімінің комиссиясы қарайды, ведомстволық бағыныстағы ұйымдарда — облыс білім басқармасының не уәкілетті органның комиссиясы (19-тармақ). Барлық санат — «Педагогтің біліктілік санаттары» бетінде.
Педагог сарапшы талаптары
Сарапшының құзыреттері — № 83 қағидалардың 5-тармағы, 3-тармақша. Педагог:
- «педагог-модератор» санатының жалпы талаптарына сәйкес келеді;
- пәнаралық байланыстарды, бағалау технологиялары мен стратегияларын жоспарлайды және қолданады, жеке қабілеттер мен қажеттіліктерді ескереді;
- қауіпсіз және қолайлы білім беру ортасын қамтамасыз етеді, жоғары этикалық нормаларды басшылыққа алады;
- білім алушылардың қабілеттерінің дамуы мен ілгерілеуін бағалайды және қадағалайды;
- өз тәжірибесінің нәтижелерін және әріптестердің өзекті зерттеулерін бағалайды;
- аудан (қала) деңгейінде әріптестеріне әдістемелік қолдау көрсетеді;
- аудан (қала) білім бөлімінің оқу-әдістемелік кеңесі ұсынған оқу-әдістемелік материалдарды немесе бағдарламаларды әзірлейді және енгізеді;
- аудан (қала) деңгейіндегі конкурстарға, жарыстарға қатысушылары бар;
- аудан, облыс, республикалық маңызы бар қала немесе республика (ведомстволық ұйымдар үшін) деңгейіндегі кәсіптік шеберлік конкурстарына өзі қатысады.
Толығырақ: қай олимпиадалар есептеледі, пилоттағы қосымша талаптар
Байқаулар № 514 Тізбе, облыс білім басқармасының не салалық органның тізбесі бойынша есептеледі — «Аттестаттауға жарамды байқаулар». Пилотта мектеп педагогтеріне бұған қоса (Тәртіптің 13-тармағы, 2-тармақша): аудан (қала) деңгейінде тәжірибе тарату, аудан деңгейіндегі шығармашылық топтар мен жобалар, біліктілікті арттыру курстары, сабақтан тыс тәрбие іс-шаралары.
Сарапшыға ПББ: шегі 70 % және кім босатылады
«Педагог-сарапшы» санатына ПББ шегі — 70 % (39-тармақ). Тест уақыты — 80 минут, математика, физика, химия және информатика бойынша — 125 минут (40-тармақ). № 159-НҚ пилот қатысушылары ПББ тапсырмайды.
ПББ-сыз, кешенді жинақтау қорытындысымен сарапшы санатын алатындар:
- IELTS 6,5 немесе TOEFL iBT 85–93 бар ағылшын тілі, DELF B2 бар француз тілі, Goethe-Zertifikat B2 бар неміс тілі мұғалімдері (55-тармақ);
- C1 немесе C2 деңгейлі сертификаты бар қытай, түрік, араб және басқа тіл мұғалімдері (56-тармақ);
- бұрын берілген санатты растайтын 30 және одан көп жыл өтілі бар педагогтер (57-тармақ, 1-тармақша) — «30 жыл өтілмен ПББ».
Жинақтау материалдары сарапшыға сәйкес келіп, ПББ шегінен өтпесе, ПББ нәтижесінен жоғары емес санат беріледі (24-тармақ). Сынақ тест — мұғалімдерге арналған ПББ.
Педагог сарапшы портфолиосы: бағалау парағы (12-қосымша)
№ 83 қағидалардың 12-қосымшасындағы портфолионы бағалау парағының «педагог-сарапшы» санатына арналған жолдары:
Материалдар бір критерий бойынша мәлімделген санатқа сәйкес келмесе, сол критерийге 0 қойылады (12-қосымшаның ескертпесі).
Ескертпелер
Жарияланым (3.3) мен тәжірибені тарату (3.5) сарапшыда бағаланбайды. 2.1 мен 2.2 ескертпесі бойынша жеңімпаз не жүлдегер болса 1 балл қосылады. Сынып жетекшілік (5.1) — қосымша 1–3 балл. Тәлімгерлер, педагог-психологтар, әлеуметтік педагогтер және басқа бірқатар лауазым үшін қорытынды — 80, ПМПК педагогтері мен педагог-ассистенттерге де — 80.
Өзіңізді тексеріңіз
Қолыңызда барын белгілеңіз — калькулятор № 83 қағидалар не пилот парағы бойынша сарапшыға балды есептеп, 0 болған жерді көрсетеді.
Педагог сарапшы: сабақты бақылау парағы
Басшы, орынбасар, әдіскер, әріптестер бақылайды; Қағидалар бойынша кемінде бір бақылау — аттестаттау комиссиясының мүшесі мен әдістемелік кабинет әдіскерінен, пилотта — тиісті деңгейдегі комиссия мүшесінен, тәуелсіз сарапшыдан. Критерийлер — «Сабақты бақылау парағы» бетінде.
Педагог-сарапшыға мерзімінен бұрын
Мерзімінен бұрын санат кезекті аттестаттаудан кемінде 2 жыл өткен соң, педагог кемінде төрт талапқа сәйкес болса беріледі (63-тармақ, 1-тармақша):
- облыстық, республикалық кәсіптік шеберлік конкурстарының жүлдегері не жеңімпазы;
- облыстық, республикалық олимпиада, конкурс, жарыс жеңімпазын не жүлдегерін дайындаған;
- аудандық (қалалық) «Үздік педагог» атағы бар;
- облыс, республикалық маңызы бар қала, республика деңгейінде тәжірибені жинақтайды;
- аудан (қала) білім бөлімінің оқу-әдістемелік кеңесі ұсынған оқу-әдістемелік кешеннің, бағдарламаның не әдістемелік материалдардың авторы;
- ағылшын тілін C1 (CEFR) деңгейінде меңгерген және пәнді ағылшынша оқытады;
- бейіндік пән бойынша халықаралық дәрежедегі спорт шеберіне кандидат не спорт шебері;
- бейіні бойынша жоғары біліктілік разряды бар өндірістік оқыту шебері;
- инновациялық алаңның не жобаның басшысы (әдіскерлер үшін).
Сарапшыға өтінішті қайда беру керек
Өтініш «Ұстаз» ұлттық платформасында (мемлекеттік) беріледі — № 83 қағидалар бойынша да (15-тармақ), пилотта да (Тәртіптің 20-тармағы). Bilim Plus Ұстаз (біздің мұғалім кабинетіміз) дайындалуға көмектеседі: балл мен құжатты «Санат»-та жинайсыз.
- Сарапшының портфолиосы Платформада деректер базаларынан қалыптасады, жетіспегенін директордың бұйрығымен тағайындалған жауапты адам енгізеді, педагог толықтығын тексереді (60-тармақ).
- № 83 қағидалар бойынша комиссия портфолионы қаңтар мен тамыз аралығында қарайды (58-тармақ).
- Пилотта өтініш 2026 жылғы 1 қыркүйектен 15 желтоқсанға дейін қабылданады (Тәртіптің 2-қосымшасы, 11-жол). «Өрлеу» КЕАҚ түсіндірмесі бойынша — өтініш 20.09–15.12, жүктеу 1–14.12.
Құжаттар — «Аттестаттауға құжаттар мен портфолио» бетінде.
«Педагог-сарапшы» санаты үшін қосымша ақы
Аттестаттау туралы бұйрықтар қосымша ақы мөлшерін белгілемейді: ол еңбекақы туралы қаулымен бекітілген. Есептеу — мұғалім жалақысының калькуляторында.
Педагог-сарапшы куәлігі
Комиссия хаттамасы бойынша аттестаттау органы бұйрық шығарады, білім беру ұйымы Қағидалардың 7-қосымшасындағы нысанмен куәлік береді; санат 5 жыл жарамды (26-тармақ). Пилотта — 10-қосымшадағы нысанмен, бұйрық шыққан күннен бастап бес жыл (Тәртіптің 34-тармағы). Сарапшы басшы орынбасары болып тағайындалса, санаты «үшінші санаттағы басшы орынбасарына» теңестіріліп, екі жылдан аспай сақталады (36-тармақ).
Сарапшыға балл жинау — «Санат»-та
Bilim Plus Ұстаз «Санат» бөлімінде — сарапшы парағы бойынша есептегіш және дәлелдерге арналған орын. Өтініш мемлекеттік «Ұстаз» платформасында беріледі.
Аттестаттауға өтініш мемлекеттік ұлттық «Ұстаз» платформасында немесе egov арқылы беріледі. Bilim Plus Ұстаз — басқа сервис: дайындалуға көмектеседі, бірақ өтініш қабылдамайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Педагог-сарапшыға қанша балл керек?
№ 83 қағидалар бойынша — портфолио парағы бойынша 84 балл (12-қосымша) және ПББ кемінде 70 %. Пилотта мектеп педагогіне — цифрлық профиль парағы бойынша 87 балл (6-қосымша), ПББ-сыз.
Педагог сарапшы санатына қандай талаптар қойылады?
Модератордың жалпы талаптары, аудан деңгейінде әріптестерге әдістемелік қолдау, білім бөлімінің оқу-әдістемелік кеңесі ұсынған материалдар, аудан деңгейіндегі байқауларға қатысушылар және кәсіптік шеберлік конкурстарына өзі қатысу (№ 83 қағидалар, 5-тармақ).
Екінші санаттан бірден сарапшыға өтуге бола ма?
Иә, № 83 қағидалар бойынша «екінші» санаттан педагог-модераторға немесе педагог-сарапшыға үміткер болуға болады (10-тармақ). Пилотта екінші санат тек модераторға ауысады.
Сарапшыға неше сабақ бақылануы керек?
№ 83 қағидалар бойынша — жылына 5 бақылау, балл 71 (80). Пилотта — 4 бақылау, біреуі аудан не қала деңгейінде, 70 балл.
Педагог сарапшы орысша қалай аталады?
№ 83 қағидалардың орыс тіліндегі мәтінінде бұл санат «педагог-эксперт» деп аталады.
Педагог-сарапшыға өтінішті қайда беремін?
Мемлекеттік «Ұстаз» ұлттық платформасында (№ 83 қағидалар, 15-тармақ), аудан не қала білім бөлімінің комиссиясы қарайды. Bilim Plus Ұстаз өтініш қабылдамайды, балл жинауға көмектеседі.