Педагог-зерттеуші санатын 2026 жылы қалай алуға болады
«Педагог-зерттеуші» (орысша — «педагог-исследователь») — сарапшыдан кейінгі біліктілік санаты. Төменде — кім үміткер, № 83 қағидалардың 5-тармағы бойынша педагог зерттеуші талаптары, ПББ шегі мен босату, портфолио парағы (113 балл) және пилоттағы цифрлық профиль парағы (108 балл), сабақты бақылау, мерзімінен бұрын беру, egov арқылы өтініш және куәлік.
- Өтіл
- сарапшыданбөлек өтіл талабы жоқ
- ПББ шегі
- 80 %39-тармақ · пилотта жоқ
- Портфолио
- 113 балл12-қосымша
- Пилот парағы
- 108 балл6-қосымша
- Сабақты бақылау
- 5 / жылпилотта — 6
- Санат мерзімі
- 5 жыл26-тармақ
Комиссия — облыс білім басқармасы · өтініш — egov
«Педагог-зерттеуші» санатына кім үміткер бола алады
Өтінішті облыс, республикалық маңызы бар қала не астана білім басқармасының комиссиясы қарайды; ведомстволық бағыныстағы ұйымдарда — уәкілетті орган жанындағы комиссия (19-тармақ). Барлық санат — «Педагогтің біліктілік санаттары».
Педагог зерттеуші талаптары
Зерттеушінің құзыреттері — № 83 қағидалардың 5-тармағы, 4-тармақша. Педагог:
- «педагог-сарапшы» санатының жалпы талаптарына сәйкес келеді;
- авторлық технологиялар мен бағалау стратегиялары негізінде оқытудың кіріктірілген үдерісін жүзеге асырады;
- қауіпсіз және қолайлы білім беру ортасын басқарады, әріптестеріне этикалық нормаларды түсінуде қолдау көрсетеді;
- педагогикалық қоғамдастыққа білім алушылардың даму мониторингі нәтижелерін пайдалану бойынша ұсыныстар әзірлейді;
- әріптестерімен бірге сабақты зерттейді және нәтижелерін ұйымда тәжірибені жақсарту үшін таратады;
- облыс деңгейінде (кемінде 3 ауданды, қаланы қамтып), республикалық маңызы бар қалада, астанада, республикада тәжірибе таратады;
- білім басқармасы жанындағы оқу-әдістемелік кеңес немесе республикалық оқу-әдістемелік кеңес ұсынған материалдарды не бағдарламаларды әзірлейді және енгізеді;
- облыс, республикалық маңызы бар қала, астана, республика деңгейіндегі кәсіптік шеберлік конкурстарына өзі қатысады;
- сол деңгейдегі олимпиадалар мен байқауларға қатысушылары бар.
Толығырақ: қай олимпиадалар есептеледі, пилоттағы қосымша талаптар
Пилотта мектеп педагогтеріне (Тәртіптің 13-тармағы, 3-тармақша) бұған қоса: облыс деңгейінде тәжірибе тарату, облыс деңгейіндегі шығармашылық топтар мен жобалар, ұйымда кәсіби қызметке алғаш кіріскен немесе төменгі санаттағы педагогтерді кәсіби сүйемелдеу, курстар, сабақтан тыс іс-шаралар. Байқаулар — «Аттестаттауға жарамды байқаулар».
Зерттеушіге ПББ: шегі 80 % және кім босатылады
«Педагог-зерттеуші» санатына ПББ шегі — 80 % (39-тармақ). Тест уақыты — 80 минут, математика, физика, химия және информатика бойынша — 125 минут (40-тармақ). № 159-НҚ пилот қатысушылары ПББ тапсырмайды.
ПББ-дан босатылатындар:
- IELTS 7 немесе TOEFL iBT 94–101 бар ағылшын тілі, DELF C1 бар француз тілі, Goethe-Zertifikat C1 бар неміс тілі мұғалімдері (55-тармақ);
- «педагог-зерттеуші» санатын қатарынан екі реттен артық емес растайтын педагогтер (57-тармақ, 3-тармақша);
- бұрын берілген санатты растайтын 30 және одан көп жыл өтілі бар педагогтер (57-тармақ, 1-тармақша) — «30 жыл өтілмен ПББ».
Материалдар санатқа сәйкес келіп, ПББ шегінен өтпесе, ПББ нәтижесінен жоғары емес санат беріледі (24-тармақ). Сынақ тест — мұғалімдерге арналған ПББ.
Педагог зерттеуші портфолиосы: бағалау парағы (12-қосымша)
Материалдар бір критерий бойынша санатқа сәйкес келмесе, сол критерийге 0 қойылады (12-қосымшаның ескертпесі).
Ескертпелер
3.3 жолының ескертпесі бойынша басылым ҒБССҚЕК ұсынған не Scopus және WoS базаларына енген болса, 7 ұпай қосылады. 3.1 ескертпесі бойынша тең авторлық болса (3 автордан көп емес), зерттеушіге 2 балл қойылады. Сынып жетекшілік (5.1) — қосымша 1–3 балл. Тәлімгерлер, педагог-психологтар, әлеуметтік педагогтер және басқа бірқатар лауазым үшін қорытынды — 107, ПМПК педагогтері мен педагог-ассистенттерге де — 107.
Өзіңізді тексеріңіз
Қолыңызда барын белгілеңіз — калькулятор № 83 қағидалар не пилот парағы бойынша зерттеушіге балды есептейді.
Педагог зерттеуші: сабақты бақылау парағы
Сабақты бірнеше адам бақыласа, баллдары қосылып, орташа арифметикалық мәні шығарылады (12-қосымшаның ескертпесі). Критерийлер — «Сабақты бақылау парағы».
Педагог-зерттеушіге мерзімінен бұрын
Кезекті аттестаттаудан кемінде 2 жыл өткен соң, педагог кемінде бес талапқа сәйкес болса (63-тармақ, 2-тармақша):
- облыстық, республикалық, халықаралық кәсіби шеберлік конкурстарының жүлдегері не жеңімпазы;
- республикалық, халықаралық олимпиада, конкурс жеңімпазын не жүлдегерін дайындаған;
- білім басқармасы жанындағы оқу-әдістемелік кеңес не РОӘК ұсынған оқу-әдістемелік кешеннің, бағдарламаның авторы;
- уәкілетті орган тізбесіне енген жарияланған оқулықтың, құралдың авторы (тең авторы);
- білім басқармасы жанындағы оқу-әдістемелік кеңесте облыс, республикалық маңызы бар қала, астана, республика деңгейінде тәжірибені жинақтайды;
- облыстық «Үздік педагог» атағы бар;
- инновациялық алаңның не жобаның басшысы (әдіскерлер үшін);
- уәкілетті орган ұсынған басылымдарда жарияланым (әдіскерлер үшін);
- облыс, республикалық маңызы бар қала, астана деңгейінде тәжірибе көрсетеді;
- ғылым кандидаты, докторы не PhD дәрежесі және кемінде үш жыл педагогикалық өтілі бар.
Зерттеушіге өтінішті қайда беру керек
№ 83 қағидалар бойынша «педагог-зерттеуші» санатына өтініш «электрондық үкімет» веб-порталы egov.kz арқылы беріледі (15-тармақ). Жеке басы, білімі мен еңбек қызметі туралы мәліметтер мемлекеттік жүйелерден алынады, қалған құжаттар — 1-қосымшаның 9-жолындағы тізбе бойынша. Комиссия портфолионы қаңтар мен тамыз аралығында қарайды (58-тармақ).
Пилотта барлық санат, оның ішінде зерттеуші, «Ұстаз» ұлттық платформасы (мемлекеттік) арқылы беріледі (Тәртіптің 20-тармағы); өтініш — 2026 жылғы 1 қыркүйектен 15 желтоқсанға дейін (2-қосымша, 11-жол), «Өрлеу» КЕАҚ түсіндірмесі бойынша — 20.09–15.12, жүктеу 1–14.12. Bilim Plus Ұстаз (біздің мұғалім кабинетіміз) дайындалуға көмектеседі: балл мен құжатты «Санат»-та жинайсыз. Құжаттар — «Аттестаттауға құжаттар мен портфолио».
«Педагог-зерттеуші» санаты үшін қосымша ақы
Аттестаттау туралы бұйрықтар қосымша ақы мөлшерін белгілемейді: ол еңбекақы туралы қаулымен бекітілген. Есептеу — мұғалім жалақысының калькуляторында.
Педагог-зерттеуші куәлігі
Комиссия хаттамасы бойынша аттестаттау органы бұйрық шығарады, білім беру ұйымы 7-қосымшадағы нысанмен куәлік береді; санат 5 жыл жарамды (26-тармақ). Пилотта — 10-қосымшадағы нысанмен, бұйрық шыққан күннен бастап бес жыл (Тәртіптің 34-тармағы). Зерттеуші басшы орынбасары болып тағайындалса, санаты «екінші санаттағы басшы орынбасарына» теңестіріліп, екі жылдан аспай сақталады (36-тармақ).
Зерттеушіге балл жинау — «Санат»-та
Bilim Plus Ұстаз «Санат» бөлімінде — зерттеуші парағы бойынша есептегіш және критерийлер бойынша дәлелдерге орын. Өтініш egov.kz-те не пилотта мемлекеттік «Ұстаз» платформасында беріледі.
Аттестаттауға өтініш мемлекеттік ұлттық «Ұстаз» платформасында немесе egov арқылы беріледі. Bilim Plus Ұстаз — басқа сервис: дайындалуға көмектеседі, бірақ өтініш қабылдамайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Педагог-зерттеушіге қанша балл жинау керек?
№ 83 қағидалар бойынша — портфолио парағы бойынша 113 балл (12-қосымша) және ПББ кемінде 80 %. Пилотта мектеп педагогіне — цифрлық профиль парағы бойынша 108 балл (6-қосымша), ПББ-сыз.
Бірінші санаттан педагог-зерттеушіге өтуге бола ма?
Иә, № 83 қағидалар бойынша «бірінші» және «жоғары» санаттан зерттеушіге үміткер болуға болады (10-тармақ). Пилотта ескі санаттар тек модератор мен сарапшыға ауысады.
Зерттеушіге 20 жыл өтіл керек пе?
№ 83 қағидаларда зерттеушіге өтіл талабы жоқ. Пилотта мектеп педагогіне талаптың бірі — үлгілік бағдарламаларды әзірлеуге қатысу немесе кемінде 20 жыл үздіксіз өтіл (Тәртіптің 13-тармағы, 6-қосымшаның 3.2 критерийі).
Педагог-зерттеушіге өтінішті қайда беремін?
№ 83 қағидалар бойынша — egov.kz арқылы (15-тармақ), пилотта — мемлекеттік «Ұстаз» ұлттық платформасында. Bilim Plus Ұстаз өтініш қабылдамайды, балл жинауға көмектеседі.
Зерттеуші санатын растағанда ПББ тапсыру керек пе?
Жоқ, «педагог-зерттеуші» санатын қатарынан екі реттен артық емес растасаңыз (№ 83 қағидалар, 57-тармақ); онда тек кешенді жинақтаудан өтесіз.
Педагог зерттеуші орысша қалай аталады?
№ 83 қағидалардың орыс тіліндегі мәтінінде бұл санат «педагог-исследователь» деп аталады.