«Биология» пәні бойынша ПББ — 50 тапсырма: төрт нұсқаның бір дұрыс жауабы бар 40 тапсырма және екі контекстке 10 тапсырма (мәтінге, кестеге не жағдаятқа 5-тен), 80 минут. Төменде — ҰТО 2026 спецификациясының тақырыптары, шекті балл және 2026–2027 жылы тестті кім тапсырады.
Шекті балл педагог үміткер болып отырған санатқа байланысты (№ 83 аттестаттау қағидалары, 39-тармақ).
| Санат | Шегі | 50-ден |
|---|---|---|
| Педагог | 50 % | 25 |
| Педагог-модератор | 60 % | 30 |
| Педагог-сарапшы | 70 % | 35 |
| Педагог-зерттеуші | 80 % | 40 |
| Педагог-шебер | 90 % | 45 |
13 тақырып және тақырыпшалары — тест спецификациясы бойынша.
Қозғалыстың үйлесімділігі мен дене тепе-теңдігін реттейтін ми бөлімі қайсы?
Артқы мидың бөлігі — мишық қозғалыстарды үйлестіріп, дене тепе-теңдігін сақтайды; ол зақымдалса, қозғалыс ретсіз болады. Сопақша мида тыныс пен жүрек жұмысының, ортаңғы мида бағдарлау рефлекстерінің, аралық мида дене температурасы мен шөлдеудің орталықтары бар.
Гендік инженерия арқылы алынған адам инсулині бұрын қолданылған шошқа мен сиыр инсулинінен неліктен тиімдірек?
Рекомбинантты инсулиннің аминқышқылдар құрамы адамның өз инсулинімен бірдей, сондықтан ол аллергия мен иммундық жауапты аз тудырады; бактериялардан оны мол әрі тұрақты сапада алуға болады. Жануар инсулинін алу үшін көп мал ұйқы безі қажет болатын және ол адам инсулинінен аздап ерекшеленеді.
Белгісіз бір жасушалы ағзаның сипаттамасы: ДНҚ-сы сақиналы және цитоплазмада бос жатыр; жасуша қабырғасы бар; рибосомалары ұсақ; фотосинтездейтін пигменттер цитоплазмалық мембрананың қатпарларында орналасқан; хлоропласт жоқ. Бұл ағза кім?
Сақиналы ДНҚ-ның цитоплазмада бос жатуы, ұсақ рибосомалар мен хлоропластың болмауы — прокариоттың белгілері; пигменттердің мембрана қатпарларында болуы ағзаның фотосинтездейтінін көрсетеді, демек бұл цианобактерия. Хлорелла — эукариот, оның хлоропласты бар, ашытқы фотосинтездемейді, амебада жасуша қабырғасы жоқ.
Нефрон шумағындағы қан қысымының жоғары болуы немен түсіндіріледі?
Шумаққа қан әкелетін артериоланың диаметрі одан қан әкететін артериоладан үлкен, сондықтан шумаққа келген қан баяу кетіп, капиллярлардағы қысым жоғарылайды; бұл ультрафильтрацияны қамтамасыз етеді.
Адам сперматозоидында неше хромосома болады және оның хромосома жиынтығы қалай аталады?
Жыныс жасушалары мейоз арқылы түзіледі, сондықтан оларда хромосомалардың бір жиынтығы — гаплоидты жиынтық болады, адамда бұл 23 хромосома. Ұрықтану кезінде екі гаметаның бірігуінен диплоидты, 46 хромосомалы зигота түзіледі.
50 тапсырма: төрт нұсқаның бір дұрыс жауабы бар 40 тапсырма және екі контекстке 10 тапсырма, әрқайсысына 5-тен. Дұрыс жауапқа — 1 балл.
80 минут.
Тест тілі: қазақ және орыс.
Педагог-сарапшы — 70 %, яғни 50-ден 35 балл. Модератор — 60 %, зерттеуші — 80 %, шебер — 90 %, педагог — 50 %.
