ПББ 2026 · Мектеп мұғалімдері

География пәні бойынша ПББ

«География» пәні бойынша ПББ — 50 тапсырма: төрт нұсқаның бір дұрыс жауабы бар 40 тапсырма және екі контекстке 10 тапсырма (мәтінге, кестеге не жағдаятқа 5-тен), 80 минут. Төменде — ҰТО 2026 спецификациясының тақырыптары, шекті балл және 2026–2027 жылы тестті кім тапсырады.

Тестті бастауСынақ — кіргеннен кейін тегін
Форматы
тапсырма
50
минут
80
контекст, 5-тен
2
Тест тілі: қазақ және орыс
қаз · орыс

Шекті балл

Шекті балл педагог үміткер болып отырған санатқа байланысты (№ 83 аттестаттау қағидалары, 39-тармақ).

СанатШегі50-ден
Педагог50 %25
Педагог-модератор60 %30
Педагог-сарапшы70 %35
Педагог-зерттеуші80 %40
Педагог-шебер90 %45

ҰТО 2026 спецификациясының тақырыптары

11 тақырып және тақырыпшалары — тест спецификациясы бойынша.

  1. 1Географиялық зерттеу әдістері
    • Географиялық зерттеу объектілері. География ғылымының дамуы. Географиялық деректер көздері. Географиялық тәжірибелер. Географияда графикалық әдістердің қолданылуы. Жалпы географиялық әдістер. Өзекті географиялық зерттеу әдістері
  2. 2Географиялық карталар. Географиялық деректер базасы
    • Географиялық карталар.
    • Географиялық деректерді ұйымдастыру.
    • Жерді қашықтықтан зерделеу әдістері.
  3. 3Физикалық география
    • Литосфера. Литосфераның тектоникалық қозғалыстары. Литосфералық катаклизмдер
    • Атмосфера. Атмосфера және оның құрамдас бөліктері.
    • Гидросфера. Гидросфера және оның құрамдас бөлігі. Су ресурстарының маңыздылығы.
    • Биосфера. Биосфера және оның құрамдас бөліктері. Туған өлкенің флорасы мен фаунасы. Қазақстанның топырақ түрлері.
  4. 4Әлеуметтік география
    • Халық географиясы
  5. 5Экономикалық география
    • Әлеуметтік-экономикалық ресурстар.
    • Дүниежүзілік шаруашылықтың даму үрдістері мен көрсеткіштері.
    • Дүниежүзілік шаруашылықтың субъектілері.
  6. 6Картография және геоинформатика
    • Картография.
  1. 7Табиғатты пайдалану және геоэкология
    • Табиғатты пайдалану
    • Геоэкологиялық зерттеулер негіздері
  2. 8Геоэкономика
    • Геоэкономика негіздері
  3. 9Геосаясат
    • Геосаясат негіздері: Геосаясаттың өзектілігі
  4. 10Елтану
    • Дүниежүзі елдері
  5. 11Адамзаттың ғаламдық проблемалары
    • Ғаламдық проблемаларды шешу

«География» ПББ тапсырмалары жауаптарымен

Ашық тапсырмалар
1
География · Экономикалық география · деңгей A

Қазақстан Дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) қай жылы мүше болды?

  1. A)1991 жылы
  2. B)2015 жылы
  3. C)2022 жылы
  4. D)2005 жылы
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: B

Қазақстан ұзақ келіссөздерден кейін 2015 жылы Дүниежүзілік сауда ұйымының толық мүшесі болды; ДСҰ халықаралық сауда ережелерін реттейді. 1991 жыл — Тәуелсіздік жылы.

2
География · Әлеуметтік география · деңгей B

Жапония мен Италия сияқты елдерге қандай демографиялық проблема тән?

  1. A)Халықтағы балалар үлесінің тым көп болуы
  2. B)Өлім деңгейінің өте жоғары болуы және өмір ұзақтығының қысқалығы
  3. C)Демографиялық жарылыс: туудың өте жоғары деңгейі
  4. D)Туудың төмендеуі, халықтың қартаюы, кей жылдары табиғи кему
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: D

Жапония мен Италияда туу деңгейі өте төмен, ал өмір ұзақтығы жоғары, сондықтан халық қартайып, кей жылдары өлім туудан асып, табиғи кему болады — бұл демографиялық дағдарыс. Демографиялық жарылыс пен балалардың көп үлесі көптеген дамушы елдерге тән.

3
География · Табиғатты пайдалану және геоэкология · деңгей C

Жайылымның сыйымдылығы — 600 бас қой (табиғи қалпына келуге зиян келтірмейтін ең көп мал саны). Соңғы бес жылда онда жыл сайын 1 000 бас қой жайылады. Қай тұжырым мен шара ең негізді?

  1. A)Жүктеме сыйымдылықтан 1,7 есе асады, бірақ мал санын керісінше көбейту керек
  2. B)Жүктеме сыйымдылықтан 400 есе асады: жайылым бір жылда толық жойылады
  3. C)Жүктеме сыйымдылықтан шамамен 1,7 есе асады: өсімдік жамылғысы азып, жайылым шөлейттенеді; мал санын азайтып, жайылымды кезектестіру қажет
  4. D)Жүктеме сыйымдылықтан 0,6 есе кем: жайылымға ешқандай қауіп жоқ
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: C

Жүктеме сыйымдылықтан 1 000:600≈1,71\,000 : 600 \approx 1{,}7 есе асады; мал шөпті қалпына келгенше жеп, тапап тастайды, топырақ ашылып, жел мен су эрозиясы күшейеді — жайылым шөлейттенеді. Сондықтан мал санын сыйымдылыққа дейін азайту және жайылымдарды кезектестіру қажет; 400 — бастар айырмасы, есе емес.

4
География · Географиялық зерттеу әдістері · деңгей B

Метеостанцияның деректері бойынша салынған жел раушанында ең ұзын сәуле солтүстік-батысқа бағытталған. Бұл нені білдіреді?

  1. A)Бұл жерде жылдың ең жылы күндері солтүстік-батыс желмен келеді
  2. B)Бұл жерде жел көбіне солтүстік-батыстан соғады
  3. C)Бұл жерде жел көбіне солтүстік-батысқа қарай соғады
  4. D)Бұл жерде тымық, желсіз күндер жылдың көп бөлігін алады
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: B

Жел раушанында сәулелер желдің соғатын жағына қарай салынады, ал сәуленің ұзындығы сол бағыттағы желдің қайталану жиілігін көрсетеді; ең ұзын сәуле солтүстік-батысқа бағытталса, басым жел — солтүстік-батыс жел. Желдің бағыты оның қайдан соғатынымен аталады, ал тымық күндер раушанның ортасында бөлек көрсетіледі.

5
География · Физикалық география · деңгей A

Литосфералық плиталардың бір-бірінен алшақтауы (спрединг) көбіне қай жерде жүреді?

  1. A)Терең мұхит шұңғымаларында
  2. B)Мұхит ортасындағы жоталарда
  3. C)Ежелгі платформалардың ортасында
  4. D)Жас биік таулы өлкелерде
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: B

Спрединг — плиталардың алшақтауы, ол мұхит ортасындағы жоталарда (мысалы, Орта Атлант жотасында) жүреді: жарықшақтан магма көтеріліп, жаңа мұхиттық қыртыс түзіледі. Терең шұңғымалар — субдукция, жас биік таулар — коллизия аймақтары, платформалар — тұрақты бөліктер.

Барлық тапсырманы тестте шешу

2026–2027 жылы «География» ПББ-ны кім тапсырады

  • Педагогикалық ЖОО мен колледж түлектері және педагогтік өтілі жоқ үміткерлер — жұмысқа қабылданғанда; шегі — 50 %.
  • Үзілістен кейін кәсібіне қайта оралатын педагогтер.
  • 2026 жылы жұмыс істеп жүрген мұғалімдер № 159-НҚ пилотында тестсіз аттестаттаудан өте алады — цифрлық профиль, тәжірибені жинақтау және сабақты бақылау бойынша.
  • 2027 жылғы қағидалар әлі жарияланған жоқ: тест жұмыс істеп жүрген мұғалімдерге қайтарыла ма — солармен бірге белгілі болады.

Қалай дайындалу керек

  1. 1Спецификация тақырыптарын ретімен өтіңіз: ҰТО спецификациясында әр тақырыпшаға мектеп бағдарламасының оқу мақсаттары көрсетілген.
  2. 2Контекстке берілген тапсырмаларды шешіңіз — тесттің 50 тапсырмасының 10-ы мәтінге, кестеге не жағдаятқа беріледі.
  3. 3Таймермен толық сынақ тестті тапсырып, қателерді тақырып бойынша талдаңыз.
  4. 4Нәтижені өз санатыңыздың шегінен 10 %-ға жоғары ұстаңыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

«География» ПББ-да қанша сұрақ бар?

50 тапсырма: төрт нұсқаның бір дұрыс жауабы бар 40 тапсырма және екі контекстке 10 тапсырма, әрқайсысына 5-тен. Дұрыс жауапқа — 1 балл.

Тест қанша минутқа созылады?

80 минут.

Тест қай тілде?

Тест тілі: қазақ және орыс.

Сарапшы санатына шегі қанша?

Педагог-сарапшы — 70 %, яғни 50-ден 35 балл. Модератор — 60 %, зерттеуші — 80 %, шебер — 90 %, педагог — 50 %.

Тестті бастауСынақ — кіргеннен кейін тегін