«Қазақ әдебиеті» пәні бойынша ПББ — 50 тапсырма: төрт нұсқаның бір дұрыс жауабы бар 40 тапсырма және екі контекстке 10 тапсырма (мәтінге, кестеге не жағдаятқа 5-тен), 80 минут. Төменде — ҰТО 2026 спецификациясының тақырыптары, шекті балл және 2026–2027 жылы тестті кім тапсырады.
Шекті балл педагог үміткер болып отырған санатқа байланысты (№ 83 аттестаттау қағидалары, 39-тармақ).
| Санат | Шегі | 50-ден |
|---|---|---|
| Педагог | 50 % | 25 |
| Педагог-модератор | 60 % | 30 |
| Педагог-сарапшы | 70 % | 35 |
| Педагог-зерттеуші | 80 % | 40 |
| Педагог-шебер | 90 % | 45 |
10 тақырып және тақырыпшалары — тест спецификациясы бойынша.
«О, Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңінің авторы кім?
«О, Ақтан жас, Ақтан жас» — Дулат Бабатайұлының (1802–1874) жетім жас Ақтанға арнаған өлеңі. Шортанбай «Зар заман», Мұрат «Үш қиян» толғауларымен, Махамбет Исатай көтерілісіне арналған жырларымен белгілі.
«Нарынқұм зауалы» поэмасында әкенің бір кезде Махамбетті қызғанып, жек көргенін, кейін бүкіл қазақтың оған ғашық болуы айып емес екенін түсінгенін мойындауы нені көрсетеді?
Әке баласының анасы жастайынан Махамбетке ғашық болғанын, сол үшін ақынды қызғанып, жек көргенін айтады, бірақ Махамбеттей батырға бүкіл қазақтың ғашық болуы айып емес екенін түсінеді. Бұл мойындау оның пендешілік өкпеден биік тұрып, ақынның ел алдындағы қадірін бағалағанын көрсетеді.
Сабақта оқушы «Қажымұқан» повесі туралы үш пікір айтты: 1) Шығарма балуанның өзі айтқан әңгімелеріне сүйеніп жазылған. 2) Жас Мұқан Қызылжарда саудагердің қорасында қар күреп жүріп, ерекше күшімен көзге түседі. 3) Қажымұқан жазушыдан өзін барынша асыра мақтап, ертегі батырындай етіп жазуды өтінген. Оқушы пікірлеріне қай баға дұрыс?
Повесть Қажымұқанның өзі айтқан әңгімелеріне сүйеніп жазылған, ал «Қар күреген бала» тарауында он алты жасар Мұқан Қызылжарда саудагердің қорасында қар күреп, он адам қозғалта алмаған кеспекті жалғыз домалатады — 1 және 2 пікір дұрыс. Кіріспеде балуан жазушыдан өзін әсірелемей, шын бейнесін жазуды өтінеді, сондықтан 3 пікір қате.
Шоқан Уәлиханов Ыстықкөл сапарында қырғыздың «Манас» эпосынан «Көкетай ханның асы» бөлімін жазып алып, эпосты «дала Илиадасы» деп атаған. Бұл баға нені білдіреді?
Шоқан ғылымда тұңғыш рет «Манастан» үзінді жазып алып, оны Гомердің «Илиадасымен» салыстырады. «Дала Илиадасы» деген баға көшпелі халықтың эпосын көлемі, көркемдігі жағынан әлем әдебиетінің ұлы туындыларымен деңгейлес санағанын білдіреді.
Жыраулар поэзиясындағы толғаулар көбіне қай өлең өлшемімен жырланады?
Жыраулардың толғаулары көбіне 7–8 буынды жыр өлшемімен жырланады, тармақтар саны еркін, бір ұйқас бірнеше тармаққа созыла береді. 11 буынды өлшем — қара өлеңге, ал ақындардың жазба поэзиясына тән.
50 тапсырма: төрт нұсқаның бір дұрыс жауабы бар 40 тапсырма және екі контекстке 10 тапсырма, әрқайсысына 5-тен. Дұрыс жауапқа — 1 балл.
80 минут.
Тест тілі: қазақ.
Педагог-сарапшы — 70 %, яғни 50-ден 35 балл. Модератор — 60 %, зерттеуші — 80 %, шебер — 90 %, педагог — 50 %.
