Сергіту сәті өлеңмен: қимылы бар 10 тақпақ
Бұл бетте бастауыш сыныпқа арналған 10 жаңа тақпақ бар: әр жолына бір қимыл келеді, ұйқасы мен ырғағы тез жатталады. Мұғалім жолды оқып, қимылын көрсетеді, оқушылар қайталайды, ал екінші айналымда тақпақты бірге айтады.
Алты қарапайым қимыл, әрқайсысы 12 секунд.
Өлеңмен өткізілетін сергіту сәтінің артықшылығы — ырғақ: сөз бен қимыл бір екпінге түседі, сынып бір мезгілде қозғалады, ал тақпақ бірнеше күнде жатталып қалады. Оны сабақтың 15–25-минутында, жазу жұмысынан немесе ұзақ есептен кейін өткізген ыңғайлы. Бір тақпақ 30 секундтан 1 минутқа дейін созылады, ал 1–4 сыныпта сергітуді сабақта екі рет, қысқа етіп жасауға болады.
Оқушылар өз партасының жанында, орнында тұрады: жүгірмейді, секірмейді, көршісіне қол тигізбейді. Жаңа тақпақты алдымен өзіңіз оқып, қимылын көрсетесіз, екінші рет оқушылар сөзін сізбен бірге айтады. Бір тақпақты бір апта қайталасаңыз, кейін оны оқушының өзі бастай алады. Беттің басындағы «Қыздыру» ойнатқышын тақпақтан бұрын қосуға болады: алдымен денені жылытып, сосын өлеңге көшесіз.
10 жаттығу
Соқты күздің салқын желі, Майысады ағаш белі. Ұшады сары жапырақ, Жел айдайды оны жырақ.
1-жолда қолды жоғары көтеріп, ағаштай баяу тербеледі. 2-жолда қол белде — оңға және солға иіледі. 3-жолда саусақтарды қимылдатып, қолды жапырақтай ақырын төмен түсіреді, 4-жолда алақанмен алға қарай «желді итереді». Тақпақты 2 рет айтыңыз, екіншісінде оқушылар сізбен бірге айтады.
Ақ қар басты кең дала, Ойнауға шықты бала. Еңкейіп, алды ұлпа қар, Домалатты үлкен шар. Аққаладай тік тұрайық, Сосын жайлап отырайық!
1-жолда қолды кең жаяды, 2-жолда орнында адымдайды. 3-жолда еңкейіп, екі алақанмен «қар» алады, 4-жолда қолды алдында айналдырып, үлкен шар домалатады. 5-жолда аққаладай тік тұрып, қолды белге қояды, 6-жолда ақырын отырады. 2 рет: бірінші айналымда соңғы жолда отырмай, қолды ғана түсіреді.
Көктем келді, жер оянды, Бүршік жарды, бақ қуанды. Алақан — ашылған гүл, Күнге созыл да, күл, күл! Тамшы тамды: тық-тық-тық, Шалшықтан біз аттап шықтық.
1-жолда ұйқыдан оянғандай керіледі. 2-жолда жұдырықты қысып, саусақтарды бүршіктей баяу ашады. 3-жолда кеуде алдында қосылған алақандар гүлдей ашылады, 4-жолда күнге қарай жоғары созылып, жымияды. 5-жолда саусақпен партаны ақырын тықылдатады, 6-жолда тізені биік көтеріп, орнында «шалшықтан аттайды». 2 рет.
Ойнақтайды құлын жас, Тізе биік, жеңіл бас! Түйе жүрер баяу-баяу, Біз ереміз жаяу-жаяу. Бұта түбінде ақ қоян, Құлағыңды тік қой, оян!
1–2-жолда орнында тізені биік көтеріп, аяқ ұшымен жеңіл басады. 3–4-жолда орнында кең әрі баяу адымдап, иықпен ақырын тербеледі. 5-жолда тізені сәл бүгіп, алақанды бас үстіне «құлақ» етіп қояды, 6-жолда түзеліп, аяқ ұшына көтеріледі. 2 рет.
Штанга көтер: бір, екі, үш! Бізде бар ғой мықты күш! Жүзгіш болдық — кәне, жүз! Қолды сермеп, арқа — түз! Боксшы соқты: оң мен сол — Жеңіске ашылды жол!
1-жолда қолды иықтан бас үстіне үш рет «штангадай» көтереді, 2-жолда білекті бүгіп, бұлшық етін көрсетеді. 3–4-жолда қолды кезек алға сермеп «жүзеді», арқа тік. 5-жолда жұдырықпен алға оң, сол — 4 соққы, 6-жолда екі қолды жоғары көтереді. 2 рет.
Зымыран тұр — қол жоғары, Ұштық, ұштық — ары, ары! Міне, алдымызда — Ай! Басып көрейікші жай. Қайттық үйге — туған Жер, Партаға отыр, ғарышкер!
1-жолда алақанды бас үстінде қосып, тік тұрады, 2-жолда аяқ ұшына көтеріліп, жоғары созылады. 3-жолда алақанды маңдайға күнқағардай қойып, сыныптың алыс бұрышына қарайды. 4-жолда Айда жүргендей орнында баяу, кең адым басады. 5-жолда қолды түсіріп, 6-жолда ақырын партаға отырады. 2 рет, отыру — тек екіншісінде.
Кең далада қыран ұшты, Қанатымен желді құшты. Жайқалады жасыл шөп, Гүлі де бар, түрі көп. Алысқа көз салайық, Терең тыныс алайық!
1-жолда қолды кең жайып, қанаттай баяу қағады, 2-жолда қолды алға айналдырып, кеудеге айқастырады — «желді құшады». 3-жолда төмен түскен қолды шөптей оңға-солға тербейді, 4-жолда гүлге еңкейгендей алға екі рет иіледі. 5-жолда терезеге немесе сыныптың алыс бұрышына қарайды, 6-жолда мұрынмен терең дем алып, ауызбен баяу шығарады. 1–2 рет.
Бір, екі — тербелсін тал, Үш, төрт — терең тыныс ал. Бес, алты — қол шапалақ, Жеті, сегіз — тық-тық аяқ. Тоғыз, он — бітті санақ, Енді жалғасар сабақ.
«Бір, екі» — қол жоғары, талдай оңға-солға тербеледі. «Үш» — қол жоғары, дем алу, «төрт» — қол төмен, дем шығару. «Бес, алты» — екі шапалақ, «жеті, сегіз» — аяқпен еденді ақырын екі рет басу. Соңғы екі жолда партаға отырады. 2–3 рет, әр айналым сәл жылдамырақ, отыру — тек соңғысында.
Күн шықса — созыл, батыр! Жаңбыр жауса — қол шатыр! Жел соқса — жайлап тербел, Кемпірқосақ, кел, кел, кел!
«Күн шықса» — аяқ ұшына көтеріліп, жоғары созылады. «Жаңбыр жауса» — тізені сәл бүгіп, алақанды бас үстіне «шатыр» етеді. «Жел соқса» — қол жоғары, баяу тербеледі. «Кемпірқосақ» — екі қолмен бас үстінен солдан оңға үлкен доға сызады. 3 рет: әр айналым сәл жылдамырақ, соңғысы — баяу.
Оңымда — дос, солымда — дос, Қол бұлғайық, қолды қос! Алақаннан жасап жүрек, Достық бәрімізге керек!
1-жолда басты баяу оңға, сосын солға бұрып, досқа қарайды. 2-жолда қол бұлғап, сосын өз қолын кеуде алдында шеңбер етіп қосады — көршіге тимейді. 3-жолда алақаннан жүрек жасайды, 4-жолда «жүректі» сыныпқа қарай алға созады. 2 рет.
Сергіту сәтін ұмытпайсыз — Тақта өзі еске салады
Bilim Plus Ұстаз кабинетіндегі Тақтада — Барспен бірге жаттығулар, ойындар және сабақ кестесі бойынша еске салу. Тегін.
Қалай өткізу керек
- Сергіту алдында терезені ашып, сыныпты желдетіп алыңыз: таза ауада қимылдау жеңілірек.
- Тақпақты тақтаға ірі әріппен жазып қойыңыз: оқи алатындар сөзге қарап айтады, қалғандары сізге қарап қайталайды.
- Бір сергітуге бір-екі тақпақ жеткілікті — біреуі таныс, біреуі жаңа. Соңғы айналымды баяу әрі тыныш жасасаңыз, сынып сабаққа тез оралады.
- Дәрігердің анықтамасымен босатылған оқушыны мәжбүрлемеңіз: ол отырып, тек қолмен қимылдай алады немесе тақпақты дауыстап оқиды.
- Жаттап алған тақпақты апта соңында оқушыға жүргізуге беріңіз: ол бірінші партаның жанына шығып, сыныпқа қимылды көрсетеді.
Сергіту сәтінің басқа түрлері
Жиі қойылатын сұрақтар
Чаттағы көмекшіден сұраңыз — бірден жауап береді.
Бір тақпақты бір апта бойы күн сайын қайталаңыз: алғашқы күні өзіңіз айтасыз, екінші-үшінші күні жолды сіз бастайсыз, оқушылар аяқтайды. Қимыл сөзді есте сақтауға көмектеседі, сондықтан апта соңында көбі тақпақты өздері айтады.