МұғалімгеМектептерге
ПББ 2026 · Басшылар

ПББ-дағы Еңбек кодексі: басшыларға арналған тест

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі

  • Білім беру ұйымдары басшыларына арналған ПББ60 тапсырманың 10-ы (қосымша білім беруде — 12)
  • Білім беру ұйымдарының бірінші басшыларын сертификаттау48 тапсырманың 10-ы

Еңбек шарты · Жұмыс уақыты және тынығу уақыты · Еңбек тәртібі

Тапсырмалар 01.10.2026 редакциясы бойынша, Әділетпен салыстырылғанӘділеттегі ресми мәтін
Басшылар тестін ашу Жауабы бар 5 тапсырма
Ашық тапсырмалар

Жауабы бар 5 тапсырма

Шарты, нұсқалары және заң бабы мен тармағы көрсетілген талдауы. «Бап өзгерген» белгісі барлары — 2025–2026 жылдары өзгерген нормалар бойынша.

1
Еңбек кодексі · Еңбек тәртібі · деңгей B

Мұғалім өзінің тәртіптік теріс қылық жасағаны туралы жұмыс берушінің актісіне сотқа шағым жасады, сот ісі екі айға созылды. Директор: «Анықталғаннан бері бір айдан асты, енді жаза қолдануға кеш», – дейді. Еңбек кодексі бойынша бағалаңыз.

  1. A)Директор қате, өйткені сот ісі кезінде мерзім заң бойынша екі есе ұзартылады
  2. B)Директор дұрыс: бір айлық мерзім сотқа шағым жасалса да өте береді
  3. C)Директор дұрыс: жұмыскер сотқа шағым берсе, тәртіптік жауаптылық мүлдем жойылады
  4. D)Директор қате: жұмыскер жұмыс берушінің актілеріне сот тәртібімен шағым жасаған кезеңде мерзімнің өтуі тоқтатыла тұрады
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: D

66-бап, 3-тармақ, 6) тармақшаға сәйкес жұмыскердің тәртіптік теріс қылық жасағаны туралы жұмыс берушінің актілеріне оның сот тәртібімен шағым жасауы мерзімнің өтуін тоқтата тұрады. Сондықтан сот ісі жүрген екі ай бір айлық мерзімге есептелмейді; шағым жауаптылықты жоймайды және мерзімді екі есе ұзартпайды.

Дереккөз: Еңбек кодексі, 66-бап, 3-тармақ, 6) тармақша · бап өзгерген: 18.03.2025, 24.06.2025 · 01.10.2026 редакциясыжұмыскердің тәртіптік теріс қылық жасағаны туралы жұмыс берушінің актілеріне оның сот тәртібімен шағым жасау;

2
Еңбек кодексі · Еңбек шарты · деңгей A

Еңбек кодексі бойынша еңбек шартын өз бастамасы бойынша бұзу туралы жұмыс берушіге хабарлама берген жұмыскер оны кері қайтарып ала ма?

  1. A)жоқ, берілген хабарламаны кері қайтаруға болмайды
  2. B)иә, хабардар ету мерзімі ішінде кері қайтарып алуы мүмкін
  3. C)иә, бірақ тек жұмыс берушінің жазбаша келісімімен
  4. D)иә, хабардар ету мерзімі өткеннен кейін де кез келген уақытта
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: B

56-бап, 4-тармаққа сәйкес осы бапта көзделген хабардар ету мерзімі ішінде жұмыскер хабарламаны кері қайтарып алуы мүмкін. Заң бұл үшін жұмыс берушінің келісімін талап етпейді, ал мерзім өткен соң жұмыскер жұмысты тоқтатуға құқылы болады.

Дереккөз: Еңбек кодексі, 56-бап, 4-тармақ · бап өзгерген: 03.06.2026 · 01.10.2026 редакциясыОсы бапта көзделген хабардар ету мерзімі ішінде жұмыскер хабарламаны кері қайтарып алуы мүмкін.

3
Еңбек кодексі · Жұмыс уақыты және тынығу уақыты · деңгей C

Мұғалімнің белгіленген күнделікті жұмыс ұзақтығы – 8 сағат. Оның өтініші бойынша жұмыс күні бөліктерге бөлінді: 8:00–12:00 және 16:00–20:00. Мектепте екі шешім қабылданды: (1) есепші 12:00–16:00 үзілісін жұмыс уақытына қосып, табельге күнді 12 сағат деп жазды; (2) директор мұғалімге кешке тағы екі сағат қосып, жалпы ұзақтықты 10 сағатқа жеткізбек. Еңбек кодексінің 72-бабы бойынша бағалаңыз.

  1. A)(1) – дұрыс: үзіліс жұмыс уақытына жатады; (2) – жол берілмейді
  2. B)(1) – қате; (2) – жол беріледі, егер мұғалімге бөлінген күн үшін өтемақы төленсе
  3. C)(1) – дұрыс: үзіліс жұмыс уақытына жатады; (2) – жол беріледі, өйткені жұмыс күні бөлінген
  4. D)(1) – қате: бөлуге байланысты үзілістер жұмыс уақытына жатпайды; (2) – жол берілмейді: жалпы ұзақтық белгіленген 8 сағаттан аспауға тиіс
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: D

72-бап, 2-тармаққа сәйкес күнделікті жұмысты бөліктерге бөлген кезде жұмыс уақытының жалпы ұзақтығы белгіленген ұзақтықтан аспауға тиіс, ал 3-тармаққа сәйкес бөліктерге бөлумен байланысты үзілістер жұмыскерлердің тынығуы үшін беріледі және жұмыс уақытына жатпайды. Сондықтан үзілісті жұмыс уақыты деп есептеу де, жалпы ұзақтықты 10 сағатқа жеткізу де дұрыс емес.

Дереккөз: Еңбек кодексі, 72-бап, 2-тармақ · 01.10.2026 редакциясыКүнделікті жұмысты (жұмыс ауысымын) бөліктерге бөлген кезде жұмыс уақытының жалпы ұзақтығы күнделікті жұмыстың (жұмыс ауысымының) белгіленген ұзақтығынан аспауға тиіс.

4
Еңбек кодексі · Жұмыс уақыты және тынығу уақыты · деңгей B

Мектеп мұғалімі «Болашақ» халықаралық стипендиясы шеңберінде шетелге магистратураға оқуға жіберілді. Директор оның орнына басқа мұғалімді тұрақты жұмысқа алып, оны жұмыстан шығармақ. Еңбек кодексі бойынша бағалаңыз.

  1. A)Жол берілмейді: «Болашақ» шеңберінде шетелге оқуға жіберілген жұмыскерге жұмыс орнын (лауазымын) сақтай отырып оқу демалысы беріледі
  2. B)Жол беріледі, егер оқу бір жылдан асса
  3. C)Жол беріледі: шетелде ұзақ оқу еңбек шартын тоқтатуға негіз болады
  4. D)Жол берілмейді, бірақ мұғалім оқу кезеңін жыл сайынғы демалыс есебінен өтеуі тиіс
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: A

98-бап, 3-тармаққа сәйкес жұмыс беруші «Болашақ» халықаралық стипендиясы шеңберінде шетелге оқуға, тағылымдамаға жіберілген жұмыскерлерге жұмыс орнын (лауазымын) сақтай отырып, оқу демалыстарын береді. Сондықтан оны жұмыстан шығаруға болмайды.

Дереккөз: Еңбек кодексі, 98-бап, 3-тармақ · 01.10.2026 редакциясышетелге оқуға, тағылымдамаға жіберілген жұмыскерлерге жұмыс орнын (лауазымын) сақтай отырып, оқу демалыстарын береді.

5
Еңбек кодексі · Жұмыс уақыты және тынығу уақыты · деңгей B

Аудандық әдістемелік кабинеттің әдіскері мектептерді аралап, жұмысты кеңседен тыс жерлерде орындайды; жұмыс беруші оның нақты жұмыс уақытын тіркей алмайды. Еңбек кодексі бойынша мұндай кезеңдер жұмыс уақытын есепке алу құжаттарында қалай белгіленеді?

  1. A)демалыс күндері ретінде
  2. B)жұмыс уақытына қосылмайтын кезең ретінде
  3. C)әдіскердің ауызша есебі бойынша сағатпен
  4. D)еңбек шартында белгіленген жұмыстар көлемін орындау ретінде
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: D

79-бап, 4-тармаққа сәйкес жұмыскердің жұмыс уақытына жұмыстарды жұмыс орнынан тыс жерлерде орындаған не олардың орындалуын жұмыс беруші нақты уақытпен тіркей алмайтын кезеңдер қосылатын жағдайларда, бұл кезеңдер есепке алу құжаттарында еңбек шартында белгіленген жұмыстар көлемін орындау ретінде белгіленеді. Олар жұмыс уақытына қосылады, бірақ сағатпен емес, жұмыс көлемімен белгіленеді.

Дереккөз: Еңбек кодексі, 79-бап, 4-тармақ · 01.10.2026 редакциясыбұл кезеңдер жұмыс уақытын есепке алу құжаттарында еңбек шартында белгіленген жұмыстар көлемін орындау ретінде белгіленеді.

Барлық тапсырманы тестте шешу

2025–2026 жылдары не өзгерді

2025–2026 жылдары өзгерістер енгізілген баптар (банкіміздегі Әділет белгілері бойынша) және қолданыстағы редакциядағы норма. Банк тапсырмалары жаңа редакция бойынша құрылған.

БапӨзгерістерҚолданыстағы редакциядағы норма
32-бап6-тармақ09.01.2026, 07.04.2026, 12.06.2026, 07.07.2026«Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінде көзделген жағдайларды қоспағанда, жұмыс беруші осы бапта көзделмеген құжаттарды талап етуге құқылы емес.»Еңбек шарты
23-бап2-тармақ, 26) тармақша09.01.2026, 24.06.2026«осы Кодексте белгіленген тәртіппен келісу комиссиясын құруға;»Еңбек шарты
22-бап1-тармақ, 24) тармақша18.03.2025, 24.06.2025, 07.04.2026, 03.06.2026, 24.06.2026«жұмыс берушіде сақталатын дербес деректерінің қорғалуын қамтамасыз етуге;»Еңбек шарты
87-бап1-тармақ24.06.2026«жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалыстары;»Жұмыс уақыты және тынығу уақыты
52-бап1-тармақ, 13) тармақша07.04.2026, 12.06.2026«егер бұл әрекеттер немесе әрекетсіздік жұмыс берушінің тарапынан оған деген сенімнің жоғалуына негіз болса;»Еңбек шарты
53-бап2-тармақ12.06.2026«2) жұмыскерді басқа жұмысқа ауыстыру мүмкіндігінің болмауы;»Еңбек шарты
26-бап1-тармақ, 3) тармақша07.04.2026, 12.06.2026«соттың заңды күшіне енген үкіміне сәйкес белгілі бір лауазымға тұру немесе белгілі бір қызметпен шұғылдану құқығынан айырылған азаматтармен;»Еңбек шарты
65-бап4-тармақ, 3) тармақша18.03.2025, 24.06.2025, 09.01.2026, 03.06.2026«жұмыскер демалыста немесе вахтааралық демалыста болған;»Еңбек тәртібі
30-бап1-тармақ, 4) тармақша03.06.2026«4) уақытша болмаған жұмыскерді алмастыру уақытына;»Еңбек шарты
56-бап4-тармақ03.06.2026«Осы бапта көзделген хабардар ету мерзімі ішінде жұмыскер хабарламаны кері қайтарып алуы мүмкін.»Еңбек шарты

Тақырыптар және тапсырма саны

Спецификация тақырыпшасыБаптарБанктегі тапсырма
Еңбек шарты19-62165
Жұмыс уақыты және тынығу уақыты67-100110
Еңбек тәртібі63-6625

Тек осы заңды жаттықтыру

Санат бетіндегі тестте «Бір заң» режимі бар: тек осы актінің тапсырмаларынан құралған нұсқа, талдауымен. Кіру керек — алғашқы сынақ тегін.

Басшылар тестін ашу

Жиі қойылатын сұрақтар

ПББ-да «Еңбек кодексі» бойынша қанша сұрақ бар?

Білім беру ұйымдары басшыларына арналған ПББ: 60 тапсырманың 10-ы (қосымша білім беруде — 12). Білім беру ұйымдарының бірінші басшыларын сертификаттау: 48 тапсырманың 10-ы.

Тестте заңның қай редакциясы?

Банкіміздің тапсырмалары Әділеттегі 01.10.2026 жағдайындағы мәтін бойынша құрылған. Заң мәтіндері айына бір рет қайта салыстырылады, өзгерген нормалар бойынша тапсырмалар қайта жазылады.

Тест қазақша бар ма?

Иә. Заңдар бойынша барлық тапсырма қазақ және орыс тілдерінде бар — тілді тест басталар алдында таңдайсыз.

Тек осы заңды жаттықтыруға бола ма?

Иә: санат бетіндегі тестте «Бір заң» режимі бар — тек осы актінің тапсырмаларынан нұсқа. Кіру керек.

Тесттегі басқа заңдар