МұғалімгеМектептерге
ПББ 2026 · Басшылар

ПББ-дағы Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы кодекс

«Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының Кодексі

  • Білім беру ұйымдары басшыларына арналған ПББ60 тапсырманың 10-ы

Баланың құқықтары · Ата-аналардың құқықтары мен міндеттері · Ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларды анықтау және орналастыру

Тапсырмалар 01.10.2026 редакциясы бойынша, Әділетпен салыстырылғанӘділеттегі ресми мәтін
Басшылар тестін ашу Жауабы бар 5 тапсырма
Ашық тапсырмалар

Жауабы бар 5 тапсырма

Шарты, нұсқалары және заң бабы мен тармағы көрсетілген талдауы. «Бап өзгерген» белгісі барлары — 2025–2026 жылдары өзгерген нормалар бойынша.

1
Неке және отбасы туралы кодекс · Ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларды анықтау және орналастыру · деңгей B

Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған мектеп-интернатта тұрып оқитын, қорғаншылыққа мұқтаж тәрбиеленушілердің қорғаншысы кім? Интернат директоры: «Біз тек оқытамыз, қорғаншы – әкімдік», – дейді. Кодекс бойынша бағалаңыз.

  1. A)Директор дұрыс: олардың қорғаншысы – жергілікті атқарушы органның басшысы
  2. B)Директор қате: мұндай білім беру ұйымындағы қорғаншылыққа мұқтаж адамдардың қорғаншысы – осы ұйымның әкімшілігі
  3. C)Директор қате: әр баланың қорғаншысы – оның сынып жетекшісі
  4. D)Директор дұрыс: қорғаншы жеке тағайындалғанға дейін бұл балалардың қорғаншысы жоқ
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: B

122-бап, 4-тармаққа сәйкес қорғаншылыққа мұқтаж және тиісті білім беру, медициналық, халықты әлеуметтік қорғау ұйымдарындағы адамдардың қорғаншылары немесе қамқоршылары осы ұйымдардың әкімшіліктері болып табылады. Сондықтан интернат әкімшілігі тәрбиеленушілердің заңды өкілі ретінде әрекет етеді.

Дереккөз: Неке және отбасы туралы кодекс, 122-бап, 4-тармақ · бап өзгерген: 04.12.2025 · 01.10.2026 редакциясыҚорғаншылыққа немесе қамқоршылыққа мұқтаж және тиісті білім беру, медициналық ұйымдардағы, халықты әлеуметтік қорғау ұйымдарындағы адамдардың қорғаншылары немесе қамқоршылары осы ұйымдардың әкімшіліктері болып табылады.

2
Неке және отбасы туралы кодекс · Баланың құқықтары · деңгей A

Кодекс бойынша баланың аты және (немесе) тегі қай жастан бастап тек оның келісімімен ғана өзгертіледі?

  1. A)он жасқа толғаннан бастап
  2. B)жеті жасқа толғаннан бастап
  3. C)он төрт жасқа толғаннан бастап
  4. D)он алты жасқа толғаннан бастап
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: A

64-бап, 6-тармаққа сәйкес он жасқа толған баланың аты және (немесе) тегі заңды өкілдердің қатысуымен алынған оның келісімімен ғана өзгертіледі. Он алты жас – ата-аналардың бірлескен өтініші бойынша тіркеуші органның рұқсат беру шегі (64-бап, 1-тармақ), ол келісім жасымен бірдей емес.

Дереккөз: Неке және отбасы туралы кодекс, 64-бап, 6-тармақ · бап өзгерген: 16.04.2025 · 01.10.2026 редакциясыОн жасқа толған баланың аты және (немесе) тегі заңды өкілдердің қатысуымен алынған оның келісімімен ғана өзгертіледі.

3
Неке және отбасы туралы кодекс · Ата-аналардың құқықтары мен міндеттері · деңгей C

Әке ата-ана құқықтарынан айырылды; ол баласымен бірге тұратын пәтердің меншік иесі. Анасы: «Енді әке пәтерден өзінен-өзі шығарыла ма, ал бала бұл пәтерді пайдалану құқығынан айырыла ма?» – деп сұрайды. «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Кодекс бойынша қай тұжырым дұрыс?

  1. A)бірге тұру мәселесін қорғаншылық органы өз шешімімен шешеді, бала пәтерді пайдалану құқығын жоғалтады
  2. B)әке пәтерден автоматты түрде шығарылады, ал бала тұрғын жайды пайдалану құқығын сақтайды
  3. C)баланың әкемен одан әрі бірге тұруы туралы мәселе сот тәртібімен шешіледі, ал бала тұрғын жайды пайдалану құқығын сақтайды
  4. D)бірге тұру мәселесін сот шешеді, бірақ бала тұрғын жайды пайдалану құқығынан айырылады
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: C

77-бап, 3-тармаққа сәйкес бала мен ата-ана құқықтарынан айырылған ата-ананың одан әрі бірге тұруы туралы мәселе сот тәртібімен шешіледі, ал 4-тармаққа сәйкес бала тұрғын жайға меншік құқығын немесе тұрғын жайды пайдалану құқығын, сондай-ақ туыстық фактісіне негізделген мүліктік құқықтарын, оның ішінде мұра алу құқығын сақтайды. Сондықтан әке автоматты түрде шығарылмайды, ал баланың құқығы сақталады.

Дереккөз: Неке және отбасы туралы кодекс, 77-бап, 3-тармақ · 01.10.2026 редакциясыБала мен ата-ана құқықтарынан айырылған ата-ананың одан әрі бірге тұруы туралы мәселе сот тәртібімен шешіледі.

4
Неке және отбасы туралы кодекс · Ата-аналардың құқықтары мен міндеттері · деңгей B

Ата-ана құқықтарынан айырылған ана оларды қалпына келтіру туралы сотқа жүгінді: ол жұмысқа орналасып, ішімдікті қойған. Бірақ қорғаншылық органы мен мектеп психологы 8 жасар баланың анасымен бірге тұрудан қатты қорқатынын және қалпына келтіру оның мүдделеріне қайшы екенін көрсетті. «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Кодекс бойынша сот қандай шешім шығара алады?

  1. A)баланың жасы кіші болғандықтан, оның пікірі мен мүддесін ескермей шешеді
  2. B)істі қарамайды, өйткені қалпына келтіруді қорғаншылық органы шешеді
  3. C)ана мінез-құлқын өзгерткендіктен, құқықтарды міндетті түрде қалпына келтіреді
  4. D)қалпына келтіру баланың мүдделеріне қайшы болса, баланың пікірін ескере отырып, талап-арызды қанағаттандырудан бас тарта алады
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: D

78-бап, 3-тармаққа сәйкес егер ата-ана құқықтарын қалпына келтіру баланың мүдделеріне қайшы болса, сот баланың пікірін ескере отырып, талап-арызды қанағаттандырудан бас тартуға құқылы. Ата-ананың мінез-құлқын өзгертуі қалпына келтіруге мүмкіндік береді, бірақ оны міндетті етпейді.

Дереккөз: Неке және отбасы туралы кодекс, 78-бап, 3-тармақ · 01.10.2026 редакциясыЕгер ата-ана құқықтарын қалпына келтіру баланың мүдделеріне қайшы болса, сот баланың пікірін ескере отырып, ата-аналардың ата-ана құқықтарын қалпына келтіру туралы талап-арызын қанағаттандырудан бас тартуға құқылы.

5
Неке және отбасы туралы кодекс · Ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларды анықтау және орналастыру · деңгей B

Жеке компания бала асырап алғысы келетін отбасыларға ақылы түрде «жетім баланы тез тауып беру» қызметін ұсынып, олардың балалар үйлерімен байланысын ұйымдастырады. Кодекс бойынша бағалаңыз.

  1. A)Заңды, егер қызмет ақысы ең төмен мөлшерде белгіленсе
  2. B)Тыйым салынған: жеке және заңды тұлғалардың жетім балаларды іріктеу, орналастыру, беру жөніндегі делдалдық қызметіне жол берілмейді
  3. C)Заңды, егер компания білім беру саласында лицензия алса
  4. D)Заңды, егер компания әр мәміле туралы қорғаншылық органына хабарласа
Жауабы мен талдауы
Дұрыс жауап: B

115-бап, 3-тармаққа сәйкес мемлекеттік органдардың өз құзыреті шегіндегі қызметін қоспағанда, жеке және заңды тұлғалардың жетім балаларды іріктеу, орналастыру, беру жөніндегі делдалдық және кез келген өзге де қызметіне тыйым салынады, ал аталған тұлғалар өз қызметінде коммерциялық мақсаттарды көздей алмайды. Лицензия, төлем мөлшері немесе хабарлау бұл тыйымды алып тастамайды.

Дереккөз: Неке және отбасы туралы кодекс, 115-бап, 3-тармақ · 01.10.2026 редакциясыМемлекеттік органдардың өз құзыреті шегіндегі қызметін қоспағанда, жеке және заңды тұлғалардың жетім балаларды, ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды іріктеу, орналастыру, беру жөніндегі қызметі бойынша делдалдық және кез келген өзге де қызметке тыйым салынады.

Барлық тапсырманы тестте шешу

2025–2026 жылдары не өзгерді

2025–2026 жылдары өзгерістер енгізілген баптар (банкіміздегі Әділет белгілері бойынша) және қолданыстағы редакциядағы норма. Банк тапсырмалары жаңа редакция бойынша құрылған.

БапӨзгерістерҚолданыстағы редакциядағы норма
70-бап3-тармақ12.06.2026«Ата-аналар баласының міндетті орта білім алуын қамтамасыз етуге міндетті.»Ата-аналардың құқықтары мен міндеттері
122-бап2-тармақ04.12.2025«Қорғаншы немесе қамқоршы тек қана оның келісімімен тағайындалуы мүмкін.»Ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларды анықтау және орналастыру
126-бап1-тармақ04.12.2025«Қорғаншы немесе қамқоршы баланың пікірін ескере отырып, баланың білім алу ұйымын және оқу нысанын таңдауға құқығы бар және баланың міндетті орта білім алуын қамтамасыз етуге міндетті.»Ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларды анықтау және орналастыру
129-бап3-тармақ04.12.2025«Қорғаншының немесе қамқоршының өз міндеттерін тиісінше атқармауына, оның ішінде қорғаншылықты немесе қамқоршылықты жеке басының мақсаттарына пайдалануына не қамқорлыққа алынушыны қадағалаусыз және қажетті көмексіз қалдыруына тыйым салынады.»Ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларды анықтау және орналастыру
121-бап3-тармақ04.12.2025«Адамға қорғаншылықты немесе қамқоршылықты немесе мүлікке қорғаншылықты белгілеу қажеттігі туралы тиісті органдарға белгілі болған кезден бастап жиырма жұмыс күні ішінде қорғаншылық немесе қамқоршылық белгіленеді.»Ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларды анықтау және орналастыру
117-бап4-тармақ14.07.2025«мәліметтер келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде баланың тұрмыс жағдайын зерттеп-қарауды жүргізуге»Ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларды анықтау және орналастыру
64-бап1-тармақ16.04.2025«Ата-аналарының екеуі де тегін өзгерткен кезде кәмелетке толмаған балалардың тегі өзгереді.»Баланың құқықтары

Тақырыптар және тапсырма саны

Спецификация тақырыпшасыБаптарБанктегі тапсырма
Баланың құқықтары60-67-160
Ата-аналардың құқықтары мен міндеттері68-8370
Ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларды анықтау және орналастыру115-137-470

Тек осы заңды жаттықтыру

Санат бетіндегі тестте «Бір заң» режимі бар: тек осы актінің тапсырмаларынан құралған нұсқа, талдауымен. Кіру керек — алғашқы сынақ тегін.

Басшылар тестін ашу

Жиі қойылатын сұрақтар

ПББ-да «Неке және отбасы туралы кодекс» бойынша қанша сұрақ бар?

Білім беру ұйымдары басшыларына арналған ПББ: 60 тапсырманың 10-ы.

Тестте заңның қай редакциясы?

Банкіміздің тапсырмалары Әділеттегі 01.10.2026 жағдайындағы мәтін бойынша құрылған. Заң мәтіндері айына бір рет қайта салыстырылады, өзгерген нормалар бойынша тапсырмалар қайта жазылады.

Тест қазақша бар ма?

Иә. Заңдар бойынша барлық тапсырма қазақ және орыс тілдерінде бар — тілді тест басталар алдында таңдайсыз.

Тек осы заңды жаттықтыруға бола ма?

Иә: санат бетіндегі тестте «Бір заң» режимі бар — тек осы актінің тапсырмаларынан нұсқа. Кіру керек.

Тесттегі басқа заңдар