2026–2027 оқу жылында мектептегі бағалау өзгереді: бастауыш сыныптарда БЖБ мен ТЖБ алынып тасталды, қалған сыныптар үшін алып тастау жоспары жарияланды. Қазір не қолданылатынын және мұның мұғалімге не беретінін талдаймыз.
1–4 сыныптарда не өзгерді
2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап 1–4 сыныптарда бөлім және тоқсан бойынша жиынтық бағалау алынып тасталды. Оның орнына — аралық бағалау: диктанттар, мазмұндамалар, бақылау, практикалық және шығармашылық жұмыстар, әрқайсысы 45 минут.
- Тоқсандық баға: қалыптастырушы бағалау — 50 %, аралық — 50 %.
- Аралық жұмыстың ең жоғары балы: 2-сынып — 12, 3-сынып — 14, 4-сынып — 16.
- Музыка, көркем еңбек, дене шынықтыру және цифрлық сауаттылық бағалана бастады.
5–11 сыныптарда не қолданылады
5–11 сыныптарда БЖБ мен ТЖБ әзірге сақталады. Оқу-ағарту министрі 2026 жылғы 8 қыркүйекте алып тастау жоспарын мәлімдеді: 5–9 сыныптарда — 2027–2028 оқу жылынан, 10–11 сыныптарда — 2028–2029 оқу жылынан. Бұл туралы бұйрық әлі жоқ.
Қазір Бағалау қағидаларының (№ 125 бұйрық) нормалары қолданылады:
- БЖБ — бөлім немесе өтпелі тақырып бойынша, түрі мен уақытын мұғалім анықтайды. 5–11 сыныптарда ең жоғары балл — 7-ден 20-ға дейін.
- Тоқсанына үштен көп БЖБ болмайды. Тоқсанда төрт және одан көп бөлім болса, олар біріктіріледі. Аптасына 1 сағат жүктемеде — екіден көп БЖБ болмайды, баға жарты жылға қойылады.
- ТЖБ — күніне үштен көп емес, тоқсанның соңғы күнінде емес, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ-ны бір күнде өткізуге болмайды.
- Тоқсандық баға: қалыптастырушы бағалау — 25 %, БЖБ — 25 %, ТЖБ — 50 %.
- Жиынтық бағалау тапсырмалары үлгілік оқу бағдарламалары бойынша өтілген материалды, яғни бағдарламадағы оқу мақсаттарын тексеруі керек.
Қай пәндер БЖБ мен ТЖБ-сыз бағаланады
Көркем еңбек, музыка, дене шынықтыру, кәсіпкерлік және бизнес негіздері, графика және жобалау, АӘД, зайырлылық және дінтану негіздері, бастауыш мектептегі цифрлық сауаттылық — бұл пәндер бойынша «сынақ» қойылады.
Бұл мұғалімге не береді
- Оқу мақсаттары басты болып қала береді. Бақылау түрі қандай болса да — ТЖБ ма, аралық жұмыс па — тапсырмалар үлгілік бағдарламаның (№ 399 бұйрық) мақсаттарын тексереді.
- 5–11 сыныптарда БЖБ мен ТЖБ спецификация бойынша жазылады: тапсырма нөмірі, оқу мақсаты, ойлау дағдыларының деңгейі, тапсырма түрі, балл және дескрипторлар.
- ТЖБ алдында әдістемелік бірлестік тапсырмалардың мақсаттарға, көлемге, нұсқаулықтар мен уақытқа сәйкестігін тексереді.
Bilim Ұстаз мұғалім кабинетінде БЖБ мен ТЖБ үлгілік бағдарлама мақсаттарының кодтары бойынша — дескрипторлармен және № 125 бұйрық нормаларына сәйкестік тексерісімен құрастырылады.
Дереккөздер: Бағалау қағидалары (ҚР БҒМ 2008 жылғы 18.03 № 125 бұйрығы, 2024 жылғы 31.10 редакциясы), үлгілік оқу бағдарламалары (№ 399 бұйрық), Оқу-ағарту министрлігінің 2026 жылғы тамыз–қыркүйектегі хабарламалары.
